Waarschuwing: lenen is dodelijk

Binnenkort wordt Albert Heijn verplicht om borden bij de ingang op te hangen met de mededeling: ‘Boodschappen doen kost geld’.

En langs de snelwegen komen grote billboards: ‘Autorijden kost benzine. En benzine kost geld’.

Belachelijk? Voor leningen is het binnenkort geen vreemde waarschuwing meer. Zoals nicotineverslaafden er elke keer aan herinnerd moeten worden als ze een pakje sigaretten kopen dat roken toch echt dodelijk is, krijgen kredietjunkies 1 april iedere keer de slogan voor hun neus ‘Let op! Geld lenen kost geld’. Kredietverstrekkers moeten vanaf die datum deze mededeling meenemen bij hun reclame-uitingen met daarbij een logo van een man met een blok aan zijn been.

Het past in de betuttelende periode waarin de samenleving is terechtgekomen. De 21-ste eeuwse consument kan niet zelf nadenken, die moet overal voor gewaarschuwd worden. Maar op een opmerkelijk moment komt het wel. Je kunt zeggen: te laat, want de economische crisis die zo hard toeslaat is juist veroorzaakt door onverantwoord leengedrag. Vooral in de VS.

Maar ook te vroeg. Banken krijgen veel kritiek dat ze te weinig geld uitlenen aan bedrijven en consumenten en dat ze juist meer moeten lenen. Cijfers van De Nederlandsche Bank geven aan dat de kredietverlening in december begon af te nemen.

Zelf roepen de banken dat vooral de vraag naar kredieten is afgenomen als ze verweten wordt dat ze minder geld uitlenen. Een goed teken dus dat bedrijven (waarvan er ook veel zijn die in het verleden teveel geleend hebben) en consumenten nu al de les van de nieuwe waarschuwing in de praktijk brengen. Ze hebben geleerd van de crisis.

Maar dat is toch weer niet wat de politici willen. Die blijven erop hameren dat banken, zeker de instellingen die overheidssteun hebben gekregen, niet zo moeilijk moeten doen in de kredietsverstrekking aan bedrijven en particulieren. Zo remmen ze de economie nog harder. En dus moeten de banken nu waarschuwingen gaan plaatsen, zodat mensen minder gaan lenen – om vervolgens zwartgemaakt te worden omdat ze minder geld uitlenen. Vreemde logica.

De slogan kan ook boven de Tweede Kamer komen te hangen. Want iedere politicus die roept dat de strenge begrotingsregels maar even losgelaten moeten worden om de economie flink te stimuleren, roept daarmee de overheid op om meer geld te gaan lenen. En ook voor de overheid geldt de simpele wijsheid ‘Lenen kost geld’. Alleen dan van de volgende generatie belastingbetalers en kiezers. Het logo boven de Tweede Kamer: De koningin met een blok aan haar been.

Daan van Lent