Verschilligheid en gratis reclame

Het aardigste aan Matthijs van Nieuwkerk is misschien wel dat hij alle andere mensen ook aardig vindt. Zou het talkshowstrategie, dus een beroepsongesteldheid zijn? Maar zijn onverdroten vriendelijkheid lijkt me een stuk authentieker dan wat ik als klein jongetje zelf voelde wanneer ik van m’n moeder ‘dank u wel, kruidenier’ tegen de kruidenier moest zeggen, omdat dat stuk verdriet me een vies zuur snoepje had gegeven uit een grote stopfles waar er zeker duizend in zaten. Matthijs moet echt van mensen houden.

Dinsdag was Nicolaas (‘zeg maar Nick’) Jue te gast in De wereld draait door – de directievoorzitter van ING Nederland. Omdat de VARA sinds kort ideëel pleit voor ‘verschilligheid’ in de samenleving, moest Matthijs eerst een paar vragen stellen die maatschappijkritisch klonken. Misschien had hij er de directievoorzitter tevoren nog voor gewaarschuwd, maar die leek zich sowieso te hebben voorgenomen om er een lacherig vraaggesprek van te maken, en het graai-imago van de gemiddelde bankier te relativeren. Jammer dat hij z’n voorkomen niet helemaal mee had.

Matthijs kon niet weten dat Nick de volgende ochtend zijn personeel zou meedelen dat ING 2.700 arbeidsplaatsen moest schrappen, na de 2.500 die al waren verdwenen door de fusie met de Postbank. Nick wist het uiteraard wèl. Maar op Uitzending gemist kun je nog goed zien dat hij die dinsdagavond zijn goede humeur voor geen goud wilde laten bederven door het vooruitzicht dat hij straks met iets vervelends in een andere openbaarheid moest treden.

Het ging bij Matthijs trouwens helemaal niet over crisis en werkgelegenheid. Het ging een beetje over het afscheid van Jan Mulder die we helaas nooit meer in een oranje leeuwenpak zullen horen brullen, en bovenal over de geboorte van Anouk als ‘de vrouw van nu, rebels, lekker brutaal, het uitgekozen boegbeeld van de geheel vernieuwde dubbelbank waarin ook het hart van de geofferde Postbank blijft kloppen – honderd procent ING!’

Aldus Nick.

Was dat niet meer een toespraakje voor een STER-spot geweest dan een item in een populair vooravondprogramma van de door niets en niemand ooit gesponsorde Publieke Omroep?

Maar ja, Matthijs wilde met alle geweld de primeur hebben van het allereerste filmpje waarin het opstandige, dwarse merk Anouk haar gloednieuwe oranje betaalpas laat zien – en dit was het soort ruil waarover Raoul Heertje al wekenlang een ‘onthullende’ televisieserie maakt, terwijl er niks onthuld hoeft te worden, want op een doordeweekse avond kun je rond half acht alle dubbele agenda’s uit de omroepbranche met het blote oog voorbij zien komen; vooral natuurlijk bij de verschillige VARA.

Het schattigste aan De wereld draait door van die dinsdag vond ik de tafelheer: Koos Postema. Zou dat toeval zijn geweest? Vast niet. Tijdens het lacherige gesprek met de slimme Nick – toch weer een duur reclamebureau en dure reclamezendtijd uitgespaard – zei Koos eigenlijk niks. Luisterend naar Nick moet hij aan lang geleden hebben gedacht, toen hij als onafhankelijke, journalistieke waarheidzoeker (without fear or favour) zich een keer had laten omkopen om als betrouwbare actualiteitenster de Postbank bij het publiek dat hem op handen droeg nog eens extra in het gevlij te brengen: de dwarse, rebelse Anouk uit de jaren zeventig van de vorige eeuw.

’t Is me toch wat met de journalistiek. Vliegtuigen vol verslaggevers vlogen op en neer om vast te leggen dat Geert Wilders vanuit Heathrow meteen terug moest. Nieuws over de vrijheid van meningsuiting? Maar welke mening had in Engeland eigenlijk vrijelijk geuit moeten worden? Daar hoor je niet veel over.

Gouden kans voor Felix Meurders die de onderwerpen voor De leugen regeert vanavond voor het oprapen heeft: Matthijs, Nick, Koos, Anouk en Geert. Benieuwd wat de ‘mediaraad’ er van zegt. Kijkt allen!

jan blokker