Stamppot stamp en puree knijp je

Hoekse en Kabeljauwse twisten lijken het. Over hoe men aardappelpuree moet maken. In culikringen worden er bomen over opgezet en niet zelden wordt het ruzie. Culi’s zijn niet allemaal even opgeruimde mensen.

Over machines is men het eens. Aardappelpuree kan niet in een keukenmachine worden gemaakt. Ook niet met een elektrische klutser of een staafmixer. Machines maken er lijm van.

De ruzie, vaak onder wat oudere mannen, gaat over wat het beste handgereedschap is, een stamper of een knijper.

Een van de best gelezen, nee, men zegt drukst bezochte websites, Vrouwenonline.nl, verkondigde onlangs dat een overgrote meerderheid van de vrouwen in Nederland van alle mogelijke stamppotten het liefst die met rauwe andijvie eet.

De klad zit wel in het opinieonderzoek, een uitslag als deze is niet representatief voor wat een bevolkingsgroep vindt. Websites nemen geen steekproeven, maar zetten gewoon de poort open. Wie een mening heeft, kan die geven of voor zich houden. Zo ook bij Vrouwenonline.

De website liet vrouwen stemmen over stamppot. Er kwamen bijna 18.000 mededelingen van voorkeur binnen. Meer dan 80 procent van deze vrouwen wil die met rauwe andijvie. Enorm contrast met boerenkoolstamp. Daar zijn maar vijf op elke honderd vrouwen die meededen aan de stamppotverkiezingen dol op.

Een stamppot is niet hetzelfde als aardappelpuree met een groente er door. En hier begint de onmin. Een goede stamppot is gestampt van groente met gekookte aardappelen. Niet van puree en groente, dan maak je babyvoeding.

Stampers zijn nog lang niet uit de mode. Het is verbazend hoeveel verschillende er te koop worden aangeboden. Alsof elke week een nieuwe wordt uitgevonden. De designheinen hebben er ook vat op gekregen. Op internet is een keur aan opzichtig gedesignde stampers te koop. Roestvrijstalen, maar ook van kunststof. Blokker heeft vijf stampers, van 3 tot 10 euro.

De duurste is niet beter, maar van Herman den Blijker. Het model van dik staaldraad dat al honderd jaar bestaat, is er ook nog steeds. Bijvoorbeeld bij internetwinkel Budgetland.nl. En wat kost hij daar helemaal? 1,35 euro!

Maar nu de knijpers. Voor luchtige puree zijn ze ideaal. Gare aardappelen worden door een rooster van kleine gaatjes geperst. Er komen sliertjes uit. De puree ziet er uit als een berg wol van een uitgehaalde trui.

In restaurant- en instellingskeukens wordt vaak een forse knijper gebruikt van gietaluminium en een stalen rooster. Werkt snel, maar de puree komt niet alleen uit de gaatjes van het rooster, maar piept ook langs de plaat die de aardappel er door moet persen. Knoeiboel.

Overzichtelijker is een pers die bestaat uit een cilinder waarin een plaat aan een hendel naar beneden zakt. Een reuzenuitvoering van een knoflookpers. Er kan maar één aardappel tegelijk in. Voor zo een knijper vragen kookwinkels hier en daar 35 euro, ik vond een goede van Küchenprofi uit Solingen voor 29 euro. Ikea is goedkoper met zijn Idealisk voor 9 euro. Maar wat een ondoordacht ontwerp. Niet alleen in de bodem van de cilinder zitten gaatjes, ook in de zijwand. Puree die door de gaatjes opzij ontsnapt, sprietst een meter in het rond. Op je trui en op de wangen van je kind dat staat te kijken.

Minder grappig is de fout die ook bij goedkope waterpomptangen wordt gemaakt. De hefbomen, die licht doorbuigen, raken elkaar als de plaat in de cilinder tot op het rooster is gedaald. Dat lijkt niet erg, want de aardappel is dan al helemaal gepureerd.

Maar waarom trek ik dan zo’n grimas? Omdat het vel van de binnenkant van m’n hand er tussen zit, Ikea!

Wouter Klootwijk