Polderende koelkast

Elektriciteitscentrales, je moet er genoeg hebben voor pieken in het stroomgebruik. Maar je bouwt er liever niet meer dan strikt noodzakelijk; zeker niet als dat maatschappelijk omstreden kerncentrales zijn. Je wilt juist wél stroom uit zon en wind. Maar die energiebronnen kennen dalen in het aanbod. Australisch onderzoek introduceert elektrische apparaten die met soortgenoten overleggen of het een goed moment is om aan te springen.

Hedendaagse koelkasten mogen gecomputeriseerd en energiezuinig zijn, in feite doen ze maar wat. Een thermostaat wordt ingesteld op de gewenste temperatuur. Stijgt de temperatuur daarboven, dan wordt de koeling ingeschakeld. Is de temperatuur voldoende gedaald, dan gaat de koelmachinerie weer uit.

De koelkast trekt zich niets aan van de wereld om hem heen. Terwijl daar van alles aan de hand kan zijn. ’s Nachts weinig, maar ’s morgens de scheerapparaten, föhns, broodroosters en koffiezetters; overdag airco’s en pc’s; ’s avonds televisietoestellen. Afhankelijk van de omstandigheden, zoals extra warm weer of voetbalwedstrijden, kan de situatie voor de elektriciteitsbedrijven vrij nijpend worden. Al staat het stroomnet op smelten, de asociale koelkast kijkt alleen naar zijn eigen thermostaat. Net als trouwens de autistische airco.

Bij het Australische onderzoeksinstituut Csiro is apparatuur en software ontwikkeld waarmee elektrische apparaten rekening kunnen houden met elkaar. Volgens onderzoeker Sam West van Csiro’s ‘Intelligent Energy Team’ komen ook wasmachines, wasdrogers en boilers in aanmerking. De aanbieders van elektriciteit moeten meedoen, want er moet informatie zijn over vraag én aanbod. Als wolken zich samenpakken boven een zonnecentrale, vernemen de apparaten dat via internet en spreken ze gezamenlijk af even te dimmen. Als het aanbod voldoende is, maar niet overhoudt, krijgen apparaten voorrang die het verst naast hun ideale temperatuur zitten. (Dit kan natuurlijk gefopt worden door mensen die aan de thermostaat zitten, maar dat zijn asociale lieden en die zijn moeilijk met technologie onschadelijk te maken.)

Koelkasten en diepvriezers zijn interessant omdat ze op momenten van overvloed – ’s nachts of als de windmolens lustig draaien – hun thermostaat kunnen negeren en extra kou kunnen maken voor moeilijker momenten.

Sam West heeft zijn ‘controllers’ die aan koelkasten uit de winkel kunnen worden toegevoegd op kleine schaal getest. West zoekt nu een locatie voor een grootschalige praktijkproef en hij werft alvast commerciële partners om de regelapparatuur te maken.

Herbert Blankesteijn

Dit is een wekelijkse rubriek over technologie.