De Sint in Limburg

Het lijkt op gerommel rond de dorpspomp. Omdat onder meer een illegale subsidie voor een harmonievereniging tot de affaire heeft geleid waar nu ook concurrerende muziekgezelschappen naar mogen hengelen, is de associatie met Bert Haanstra’s vermaarde film Fanfare bijna onweerstaanbaar. Maar wat de ‘Sinterklaas-affaire’ is gaan heten, is feitelijk te ernstig om er schouderophalend of grijnzend aan voorbij te gaan. Opnieuw is de integriteit van het openbaar bestuur in het geding gekomen, ditmaal in Echt-Susteren.

In deze Limburgse gemeente (32.000 inwoners) zijn gisteravond twee wethouders afgetreden: Pustjens (CDA) en Verheesen (Samenwerking). Zij namen daarmee het enig juiste besluit. Zij hadden zonder goedkeuring van de gemeenteraad subsidies uitgedeeld aan verenigingen en organisaties waarmee ze soms persoonlijke banden onderhielden of anders hun partijgenoten wel. Ze voorzagen cheques van een partijlogo, alsof het niet om gemeentelijke financiën ging.

De wethouders speelden Sinterklaas van andermans centen. In dit geval geld dat de gemeente als aandeelhouder van energiebedrijf Essent had verdiend, zodat de klanten daarvan zich nu kunnen afvragen of hun energienota wellicht ook is benut voor de aanschaf van nieuwe trompetten.

De positie van de Limburgse CDA-gedeputeerde Vrehen staat eveneens met recht ter discussie. Hij is inwoner van Echt-Susteren, lokaal CDA-bestuurder, trombonist in de zo vriendelijk gesubsidieerde harmonie en betrokken bij de organisatie van een carnavalsfeest, waarvoor wethouder Pustjens ook bereid bleek geld uit te trekken. Maar een van de taken van Vrehen als gedeputeerde is het toezicht op de besteding van gemeentefinanciën.

De Limburgse gouverneur (commissaris van de koningin) Frissen heeft laten weten „diep teleurgesteld” te zijn „in de rechtsstatelijke gevoelens” van de wethouders. Dat was duidelijk uitgedrukt. Het is dan ook verstandig dat hij een integriteitsonderzoek heeft laten instellen naar gedeputeerde Vrehen. Hem kan worden verweten dat hij de al niet vlekkeloze reputatie van zijn provincie geen goed heeft gedaan.

Want de affaire in Echt-Susteren heeft landelijk de aandacht getrokken. Staatssecretaris Bijleveld (Binnenlandse Zaken, CDA) vindt dat de politici in de Limburgse gemeente het vertrouwen in het openbaar bestuur hebben geschaad. PVV en GroenLinks in de Tweede Kamer hebben boze schriftelijke vragen gesteld. Het Kamerlid Weekers (VVD) vindt dat de rijksrecherche moet worden ingeschakeld. En zijn collega Van Raak (SP) riep deze week in de Kamer dat „er maar eens een eind moet komen aan dit Limburgse CDA-gedoe”.

Met het vertrek van twee wethouders en het mea culpa dat burgemeester Akkermans gisteren namens het gemeentebestuur uitsprak, is de affaire nog niet voorbij. Want de gemeenteraad maakte er toch nog pakjesavond van door de subsidiecadeaus van de wethouders alsnog goed te keuren. Niets belet nu andere verenigingen een beroep te doen op dezelfde regeling. De Sint is weg, maar het is bijna carnaval.