Beleggers Fortis moeten inbinden

De aandeelhouders van Fortis, de vrijwel failliete Belgisch-Nederlandse bank-verzekeraar, hebben het niet begrepen: een nationalisatie is altijd bedoeld als afstraffing van de aandeelhouders. Naar hun mening hoeft dus niet te worden gevraagd. Maar de eigenaardigheden van het Belgische recht hebben de aandeelhouders van Fortis toch een stem gegeven, en tot een juridische en financiële puinhoop zonder weerga geleid.

Na een rumoerige algemene vergadering op woensdag hebben de aandeelhouders zich uitgesproken tegen de gedeeltelijke nationalisatie van hun bedrijf door de Nederlandse en Belgische regering in oktober vorig jaar. Daardoor is ook de verkoop van de Belgische bankactiviteiten van Fortis aan het Franse BNP Paribas van de baan. Maar er is al het nodige water door de Maas gestroomd, zodat het vrijwel onmogelijk is te zeggen wat er nu met Fortis zal gebeuren. De enige zekerheid is dat geen van de alternatieven rooskleurig is.

De Belgische bankactiviteiten van Fortis waren een welkome aanwinst voor BNP en zouden van de Franse bank qua deposito’s de grootste van de eurozone hebben gemaakt. Maar op grond van de jongste voorwaarden waarmee de bank heeft ingestemd, in de hoop de zorgen van de minderheidsaandeelhouders weg te kunnen nemen, zou de overname haar kapitaalpositie niet hebben versterkt, zoals aanvankelijk werd verwacht. Daarom is het einde van de deal wel een tegenvaller voor BNP Paribas, maar niet bepaald een verwoestende klap.

De Nederlandse regering zegt haar deel van de bezittingen sowieso te willen behouden. Dat zal waarschijnlijk niets ernstigers opleveren dan een hele serie rechtszaken.

Maar België heeft nu een failliete bank in handen – één waarvan de deposito’s ruwweg overeenkomen met 75 procent van het bruto binnenlands product. Als onderdeel van de oorspronkelijke overeenkomst heeft BNP Paribas sinds oktober de liquiditeitspositie van de bank gegarandeerd. Maar als dat deel van de transactie op 29 februari verlopen is, valt die verantwoordelijkheid aan de regering in Brussel toe.

België, dat al te veel overheidsschuld heeft, moet de bank overeind zien te houden. Dat betekent dat de belastingbetalers de rekening moeten betalen, of dat het land zich tot de Europese Centrale Bank moet wenden om de kosten te delen en een grote ramp voor de begroting te voorkomen.

Maar de Belgische autoriteiten kunnen tenminste één ding doen: ervoor zorgen dat de aandeelhouders van Fortis met lege handen achterblijven. Zij zullen immers de prijs moeten betalen voor hun dwaze kortzichtigheid.

Pierre Briançon

Vertaling Menno Grootveld

Voor meer commentaaruit Londen:www.breakingviews.com