Aandeelhouders overstemmen bestuur Fortis

Gisteren stemden in Brussel de aandeelhouders van Fortis over de reddingsoperatie door de Belgische en Nederlandse overheid. Het werd een volksopstand.

Het was opnieuw een kolkende arena gisteren, in hal 10 van het Brusselse conferentiecentrum de Heizel, waar Fortis zijn aandeelhouders raadpleegde. „Een historische vergadering”, zegt waarnemend president-commissaris Jan-Michiel Hessels van Fortis aan het begin van de bijeenkomst. „Maar hopelijk niet door het geluidsniveau dat hier heerst.”

Een vergeefse oproep, blijkt al snel. Met ruim 4.500 zijn ze op komen dagen, de gedupeerde beleggers, om in de Belgische hoofdstad te stemmen over de opsplitsing en verkoop van bank en verzekeraar Fortis. Stemming daarover werd vorig jaar verplicht gesteld door een Belgische rechter. Eenvijfde van alle aandelen Fortis is vertegenwoordigd, en de aanwezigen houden zich allerminst gedeisd. „Het maatschappelijke belang van een bank beperkt zich niet tot dat van de aandeelhouders alleen”, probeert Walter Van Gerven even, één van de gerechtelijke experts die is aangesteld om de vergadering te leiden. Boe-geroep vanaf diverse stoelen van de zaal. Hessels probeert dan maar een kwinkslag, in een poging de gemoederen te bedaren: „De hele situatie is inderdaad duvels complex”, zegt hij. „En dan heb ik het niet over dat lekkere Belgische biertje. Door de inbreng van het gros van de verzekeringsactiviteiten in de holding hebben we een industrieel project met toekomst.”

De vergeefse pogingen van de bestuurstop van Fortis om de aandeelhouders tot een ja-stem te bewegen, stranden telkens op een diep geworteld wantrouwen. Niet ten onrechte, zo blijkt. „Klopt het dat de Belgische staat 125 miljoen extra aandelen wil gebruiken om deze stemming te vervalsen?”, vraagt Pierre Nothomb, partner bij Deminor, een adviesbureau voor institutionele beleggers. Grote bijval uit de zaal. Eén van de experts antwoordt: „Ik zal u daar binnenkort op antwoorden.”

Tientallen aanwezigen veren op en scanderen „vendu” – de zaak is ‘verkocht’ volgens hen. Waarop Hessels sust: „We hebben het verzoek van Fortis Bank België gekregen om die 125 miljoen aandelen te gebruiken om te stemmen”, zei Hessels. „Het standpunt van de holding is dat dit niet kan, maar we zullen de kwestie voorleggen aan de aandeelhouders.”

Deze interventie legt een zware hypotheek op het hele verloop van de vergadering. De aandelen waar het over gaat bevinden zich bij Fortis Bank België, die volledig in handen is van de Belgische staat. Ze zijn goed voor 4,9 procent van alle stemmen, en de overheid wil die gebruiken om de deal met BNP Paribas alsnog goed te keuren.

Dit kan niet, stelt de Belgische advocaat Mischaël Modrikamen. Die aandelen worden vastgehouden voor het omzetten van obligatieleningen van Fortis in aandelen, en daaraan kleeft dus geen geldig stemrecht. „Dit is een illegale actie”, roept Modikamen, terwijl hij naar de microfoon stormt. „Dit is geen manoeuvre”, antwoordt Hessels, overstemd door het luide gejoel.

Eén voor één komen sprekers uit het publiek aan het woord met stekelige vragen en rake verwijten aan het adres van de experts en de Fortis-commissarissen. Bestuursvoorzitter Karel De Boeck maakt een ongelukkige verspreking als hij opmerkt: „Ik ben niet competent...” Enthousiast applaus vult de zaal. Enkele aandeelhouders staan op en scanderen „De Boeck démission”. Zij eisen dat hij zich terugtrekt als Fortis-bestuursvoorzitter.

Tot plots een bediende een boodschap in het oor van Hessels komt fluisteren. Hij buigt zich naar De Boeck en de andere leden van raad van commissarissen voor overleg. Geladen stilte in de zaal. Waarna een expert zich tot het publiek wendt en meldt dat „Fortis Bank België zijn vraag om mee te stemmen, intrekt”. De zaal verandert in een voetbaltribune met joelende supporters.

Jan-Maarten Slagter van de Nederlandse beleggersvereniging VEB probeert de stemming nog te keren. „In oktober vorig jaar was Fortis nog een sterfhuisconstructie. Nu is er perspectief”, zegt hij. „Een nee-stem tegen het Belgische luik van de deal is een salto mortale. Dan gooien jullie de bal in de lucht en hopen dat de Belgische staat die opvangt.”

Een uurtje later valt het besluit. De resultaten van de stemming komen tevoorschijn op het scherm. De aandeelhouders spreken hun veto uit over de verkoop van de Nederlandse bancaire en verzekeringstak aan de Nederlandse staat. Slechts 42,67 procent keurt die deal goed. Een uitslag die de verkoop zelf niet meer kan terugdraaien, maar wellicht munitie zal geven aan advocaten en aandeelhouders om de transactie aan te vechten.

En dan komt de stemming over de overdracht van alle aandelen van Fortis Bank België naar de Belgische overheidsholding aan bod, zodat BNP Paribas daarvan driekwart kan verwerven. „Dit is erg spannend”, zegt Hessels terwijl iedereen naar het projectiescherm staart. Ook deze transactie haalt het niet, net niet: slechts 49,74 procent stemt voor.

Bedrukte gezichten op het podium. Emotionele reacties in de zaal. „Een overwinning”, zegt een gepensioneerde belegger. „Alles komt goed. De Belgische staat zal ons nooit laten vallen.”