Wat is de stekende hoofdpijn die je kan krijgen na ijs eten?

Tijdens het eten van een bak ijs kreeg Edson Olf uit Rotterdam een raar soort stekende hoofdpijn, ook wel bekend als brain freeze. Hoe ontstaat die ijshoofdpijn eigenlijk en, niet onbelangrijk, is het schadelijk, vroeg hij zich af.

Lang niet iedereen heeft last van ice pick-hoofdpijn, zoals de zeer intense pijn het officieel heet. Schattingen lopen nogal uiteen, maar waarschijnlijk heeft niet meer dan 30 procent van de bevolking er last van.

Voor iedereen die er nooit last van heeft: brain freeze is een stekende en brandende pijn die vanuit het verhemelte via de neus omhoog trekt naar het voorhoofd. Om een idee te geven: het lijkt alsof iemand met een mes in het verhemelte en de neus zit te wroeten, zo zegt een neuroloog. Gelukkig duurt het zelden langer dan 10 tot 12 seconden.

Pijnlijk dus, maar is het ook schadelijk? „Die vraag is makkelijk te beantwoorden”, zegt neuroloog Joost Haan van het Rijnland Ziekenhuis in Leiderdorp. „Dat is nee. IJshoofdpijn is onschadelijk en een onschuldig fenomeen.”

Voor het antwoord op de eerste vraag, hoe ijshoofdpijn ontstaat, moeten we een kijkje nemen in de hersens: „De mens heeft twaalf hersenzenuwen. De ‘vijfde zenuw’ zorgt ervoor dat de hoofdpijn wordt waargenomen. Er zijn uitlopers van deze zenuw in het verhemelte”, zegt professor Michel Ferrari van het Leids Universitair Medisch Centrum. Als bij het drinken van koude dranken of het eten van ijs of andere koude producten het verhemelte wordt geraakt, worden de uitlopers van de vijfde hersenzenuw geprikkeld. Dit veroorzaakt de pijn.

Waarom niet meer dan één op de drie hier last van krijgt is onbekend, zegt zowel Ferrari en Haan. „Er zijn verschillende hypothesen geopperd, maar we weten het gewoon niet”, zegt Haan.

Er zijn wel methoden om ijshoofdpijn te voorkomen. Volgens Ferrari helpt het als je ervoor zorgt dat het ijs niet tegen je verhemelte aankomt. Hoe sneller je drinkt of eet, hoe makkelijker het verhemelte geraakt wordt. Simpel gezegd, hoe gulziger je eet, hoe groter de kans op een ice pick-hoofdpijn. Olf gaf in zijn mailtje al toe dat hij „een waarschijnlijk iets te grote hap” van het ijs had genomen.