Verkiezingen in Israël als apolitieke show

Het belang van de Israëlische parlementsverkiezing is groot, dat valt niet te ontkennen. De aandacht die de Nederlandse televisie er gisteravond aan besteedde is, voorzover ik mij kan herinneren, nooit zo uitgebreid geweest bij enige andere buitenlandse verkiezing, met uitzondering van die van een Amerikaanse president.

Er zijn redenen genoeg: een spannend politiek moment, een verwachte nek-aan-nekrace, de speciale band van Nederland met Israël en, daaruit voortvloeiend, een ruim aanbod van Nederlandstalige stemgerechtigden en andere experts aan tafel.

Maar het merkwaardige is dat die kans niet werd benut om de gecompliceerde politieke verhoudingen in Israël eens precies uit de doeken te doen: twaalf partijen in de Knesset en een traditioneel moeizame coalitievorming, net als bij ons. Alle inspanningen waren gericht op het opnieuw personifiëren van het onderliggende Israëlisch-Palestijnse conflict. Dat was weliswaar de inzet van de verkiezingen, maar die kenden we al wel zo’n beetje.

De hele uitzending van EénVandaag was gewijd aan een gesprek op een winderige berg met drie Israëliërs met verschillende opvattingen, maar zonder herkenbare politieke kleur.

Drie zendgemachtigden met een min of meer orthodoxe religieuze identiteit verzorgden zelfs samen een tweedelige rechtstreekse verkiezingsuitzending. Mooi dat de Evangelische Omroep, de Nederlandse Moslim Omroep en de Joodse Omroep elkaar op initiatief van Emmy-winnaar Willy Lindwer hadden weten te vinden in de Heilige Stad van hun respectievelijke geloven. Het resultaat van die inspanning, Live uit Jeruzalem, was om meerdere redenen een tamelijk ernstige blamage.

Om te beginnen liet de techniek het afweten. Andries Knevel, samen met Hadassah de Boer en Abdellah Dami centraal presentator, weet de geluidsproblemen aan het noodweer buiten, maar het leek toch eerder een manco van regie en productie, mogelijk veroorzaakt door een taalbarrière.

Nog ernstiger was dat de bonte schare aan slecht geïntroduceerde gasten zich niet hield aan het van tevoren neergezette schema. Dat suggereerde dat er maar vier partijen aan de verkiezing deelnamen. Plotseling was er sprake van Arabische partijen, van een niet nader gedefinieerd links en rechts blok, van een vredespartij die Meretz heet. Ik miste de grafieken en staafdiagrammen.

Uitslagen waren er ook nog in het geheel niet, slechts vage en aanvechtbare prognoses. Het was bijzonder dat een koloniste – lange rok, gebreide muts – aan tafel zat met een Palestijnse ingenieur. Maar ze hadden elkaar weinig te zeggen, en ons nog minder.