Tsygankova als 'Giselle' danst en speelt fantastisch

Ballet Het Nat. Ballet met Giselle. Gezien: 10/2 Muziektheater A’dam. Daar t/m 28/2, tournee in mei. www.het-ballet.nl ***

Wat zou er zijn gebeurd als graaf Albrecht het boerenmeisje Giselle nooit had ontmoet en in handen was gevallen van de wili’s; mannenverslindende geesten van voor het huwelijk gestorven meisjes? In elk geval had dat bijna 170 jaar hoofdbrekens gescheeld over de eerste akte van Giselle (1841). In alle producties sinds de oer-versie van Jean Coralli en Jules Perrot is de eerste akte nét even anders, en toch hetzelfde: Albrecht, al verloofd met een aristocratische dame, verleidt Giselle. Zij ontdekt zijn bedrog, wordt waanzinnig en sterft. Volgt akte twee, het ballet blanc, waar het om te doen is.

Bij Het Nationale Ballet hebben Rachel Beaujean en Ricardo Bustamante gepoogd de handeling van deel één logischer en aantrekkelijker te maken. Soms werkt dat, bijvoorbeeld als twee paren de plaats innemen van Giselle om de jachtstoet te vermaken. Maar de aanpassingen pakken niet altijd zo goed uit; vier wijnstampers in korte broek zijn fotogeniek, maar met romantisch ballet heeft hun scène niets te maken. Het grootste mankement van dit deel is echte de versnipperde stijl. Natuurlijk moet de voorstelling nog worden ingedanst, maar of de onhandig ogende nieuwe choreografieën daar interessant van worden, het drama levend? Nu gebeurt dat niet, ondanks veel toelichtende mime. Van ontroering is pas net voor de pauze sprake, in de waanzinscène. Dankzij het acteertalent van de ook fantastisch dansende Anna Tsygankova (Giselle) krijgt deze akte op de valreep iets memorabels.

Goddank dus voor die onverwoestbare tweede akte, de opstomende formaties van de wili’s, de ragfijne variaties en roerende pas de deux voor Giselle en haar Albrecht. Hier zijn de aanpassingen van Beaujean en Bustamante geslaagd: de cirkelopstelling van het corps de ballet klopt en het dwingende, slingerende corps de ballet is indrukwekkend. De witte verschijningen komen prachtig uit in het decor van Toer van Schayk. Over de boomkruinen toont dat dreigende wolken boven een wijds panorama. Vóór de pauze winnen de kostuums: rijk bepluimde hoeden voor de jachtstoet en licht getinte kleding voor de dorpelingen.

Op de première triomfeert Tsygankova (Giselle): ongelooflijk hoe zij met ijzeren beheersing ultieme lichtheid weet te suggereren. In Josef Varga (Albrecht) treft zij een partner die haar kundig laat zweven en zelf een verzorgde techniek demonstreert. Igone de Jongh valt tegen als koningin der wili’s; ze straalt geen bloeddorst uit en mist de vereiste sprongkracht.

Individuele prestaties zullen bepalend zijn voor de houdbaarheid van deze productie, tenzij de eerste akte onder handen wordt genomen. Wie Peter Wrights stijlvolle versie kent, voorheen op het repertoire van Het Nationale Ballet, weet dat de nieuwe Giselle op vele punten aan kwaliteit kan winnen.