'Slumdog' speelt op emoties zonder te irriteren

Slumdog Millionaire. Regie: Danny Boyle. Met: Dev Patel, Anil Kapoor, Freida Pinto. In 32 bioscopen.*****

Onlangs tekende zich een terugslag af voor Slumdog Millionaire, de underdog die Oscarfavoriet werd. Is dit sprookje in de sloppen van Mumbai geen vorm van poverty porn? Beloonde regisseur Danny Boyle zijn Indiase kindacteurs wel voldoende? Dat zijn zo de valstrikken die de pr-consultants van de concurrentie leggen in de miljoenen verslindende Oscarrace.

Voor wie het nog niet weet: Slumdog Millionaire gaat over de half-geletterde wees Jamal die als ‘chai wallah’ in een callcenter werkt. Hij weet door te dringen tot de Indiase versie van Who Wants to be A Millionaire en beantwoordt daar tot verbijstering van de neerbuigende quizmaster elke vraag correct. Bedrog, denkt de quizmaster, de politie moet de waarheid maar uit Jamal martelen. Dus legt hij na enige overreding op het bureau uit hoe hij de antwoorden in de school van het leven leerde en flashbacken we door zijn verleden in de sloppen.

Twee dingen zijn opmerkelijk aan Slumdog Millionaire. Ten eerste dat je na zoveel ellende – een doodgeknuppelde moeder, bedelaartjes met uitgebrande ogen, kindhoertjes – met verende tred de bioscoop verlaat, de afsluitende Bollywood-dansroutine nog in de oren. Maar goed: hoe donkerder de wolken, hoe stralender de zon doorbreekt. Opmerkelijker is dat regisseur Boyle zo’n onwaarschijnlijk plot volstrekt plausibel en vanzelfsprekend maakt, en dat zonder al te veel bombast. Slumdog is een sprookje dat heel realistisch aanvoelt.

Boyle bofte uiteraard met het razend handige scenario van Simon Beaufoy, bekend van The Full Monty. Maar zijn eigen lef en cinematografische flair zijn belangrijker. Boyle stortte zich in een ongewis avontuur door met een skeletploeg van tien man en digitale camera’s in de sloppen van Mumbai te draaien. En hij laat geen middel onbenut om zijn publiek het resulterende low budget spektakel in te zuigen: hectische montage, vreemde standpunten, kantelende beelden, wiebelende schoudercamera’s, fabelachtige panorama’s. Alles beweegt en maakt lawaai – de prachtige soundtrack van Bollywoodlegende A.H. Rahman speelt een hoofdrol. Boyle bombardeert de zintuigen en emoties.

En toch gaat zijn cast niet ten onder in dat geweld. De ingehuurde Bollywoodacteurs doen voortreffelijk werk, met name Anil Kapoor als snerende, valse quizmaster en Ankur Vikal als het suikerzoete monster Maman. De Brits-Indiase debutant Dev Patel is met zijn smeulende vastberadenheid een ontdekking.

Zelf zingt Boyle graag de lof van „echte meesters”, die hun publiek vasthouden met lange, trage shots en minimale camerabewegingen. Dat soort regisseurs wil dat de kijker een toeschouwer blijft, Boyle haalt juist alles uit de kast om hem tot deelnemer te maken. Wie dat zo goed kan, manipuleert zonder te irriteren en is zelf een meester.