'Je zou meer enthousiasme mogen verwachten'

Pieter van Geel (CDA) vindt dat binnen de strikte begrotingsregels meer kan worden gedaan om de economie te stimuleren. Dat kan door met uitgaven van de overheid te schuiven.

CDA-fractieleider Pieter van Geel bespeurt bij minister Bos (Financiën, PvdA) te weinig enthousiasme om overheidsinvesteringen naar voren te halen om zo op korte termijn de economie te stimuleren.

Het CDA pleit al langer voor om meer investeringen te doen die een direct effect hebben op de werkgelegenheid en de economie en andere investeringen uit te stellen. Hiertoe werd in december in de Tweede Kamer de zogeheten stofkammotie aangenomen. Van Geel vindt dat hij er tot dusver te weinig van heeft teruggehoord van de minister Bos. „Hij straalt tot nu toe niet het enthousiasme uit wat je zou mogen verwachten. Maar ik wijs ook op het kabinet. Alle ministers moeten bekijken welke uitgaven ze kunnen uitstellen en welke naar voren gehaald kunnen worden”, zegt Van Geel.

Het kabinet gaat na volgende week over de korte- en langetermijnmaatregelen onderhandelen, als er een advies ligt van een werkgroep van topambtenaren. Daarbij wordt al voorzichtig gedacht om op korte termijn meer soepelheid met de overheidsfinanciën te betrachten, als op lange termijn maar maatregelen worden genomen die besparingen opleveren. Daarbij wordt gedacht aan verhoging van AOW-leeftijd, besparingen op de AWBZ of het afschaffen van het fiscale voordeel voor niet-werkende partners.

Maar de CDA-fractievoorzitter is nog niet zover. Hij vindt dat de begrotingsregels gehandhaafd moeten worden. „We hebben die afspraak gemaakt voor slechte tijden.” Het begrotingstekort mag daarom van hem niet verder oplopen dan twee procent van het nationaal inkomen. „Als blijkt dat we daar overheen gaan, dan moeten we dat in de coalitie bespreken. Maar eerst moeten we binnen de regels proberen de economie te stimuleren.” Van Geel vindt daarom dat een aantal uitgaven kunnen worden uitgesteld of verlaagd. Volgens hem kan de overheid ongeveer 1,5 miljard euro naar voren halen. Daarbij denkt hij aan investeringen in export, bouw, innovatie en energiebesparing.

Uitgaven die uitgesteld kunnen worden zijn bijvoorbeeld die aan duurzame energie in de derde wereld, budgetten voor voorlichtingscampagnes en uitgaven voor natuuraankoop. „Wat hebben we er nu aan dat het geld op de bankrekening komt van een boer? Die grondaankopen kunnen we over twee jaar ook doen. We kunnen er nu beter voor zorgen dat die boer investeert in een nieuwe stal.”

Hij vindt ook dat op reïntegratiebudgetten voor langdurig werklozen kan worden gekort. „We moeten nu alles op alles zetten om mensen die net werkloos zijn snel aan het werk te helpen, en nu even niet te veel uitgeven aan mensen die al lang werkloos zijn.”

Een tweede voorstel van Van Geel is om het voor pensioenfondsen aantrekkelijker te maken om te investeren in Nederlandse infrastructuur. „Het blijft me verbazen hoe het kan dat pensioenfondsen wel investeren in de infrastructuur in Zweden of de Verenigde Staten, maar niet in eigen land”. Pensioenfondsen vinden investeren in Nederland onaantrekkelijk omdat de besluitvorming over bijvoorbeeld een nieuwe snelweg te lang duurt en de uitkomst te onzeker is. „De pensioenfondsen nemen marktrisico’s, de overheid zou de politieke risico’s voor haar rekening moeten nemen.” Als een project door politieke beslissingen minder rendabel is, zouden fondsen schadeloos gesteld moeten worden. „Dan willen ze hier wel investeren. Het is vermogen dat we met z’n allen opbrengen, het zou mooi als je dat in Nederland weet te houden.”

Net als partijgenoot Balkenende zegt Van Geel dat er niet getornd wordt aan de hypotheekrenteaftrek. Hij vond het prima dat Balkenende zaterdag duidelijk maakte dat er op dat vlak niets gebeurt. PvdA en ChristenUnie verweten Balkenende hiermee „partijpolitiek” te hebben bedreven omdat was afgesproken nog even alles open te houden. Van Geel: „De premier wilde onrust op de woningmarkt voorkomen. Dat was alles. Irritatie binnen de coalitie? Dat valt wel mee. Er is altijd wel wat.”