Bij elke wedstrijd een traumahelikopter stand-by

Veiligheid in het skiën is een gevoelig thema. Race-directeur Günther Hujara vindt dat de skifederatie FIS haar verantwoording neemt. „Als we elk risico willen uitsluiten, wordt een skiwedstrijd onmogelijk.”

Hoe verraderlijk een skipiste kan zijn, ondervond Günther Hujara twee dagen geleden zelf. De Duitse racedirecteur van het alpineskiën kwam op de wedstrijdberg lelijk ten val, blesseerde zijn knie en loopt sindsdien als een mankpoot door Val d’Isère, waar hij bij de WK skiën verantwoordelijk is voor de mannenwedstrijden. Maar over de veel bediscussieerde veiligheid is hij duidelijk: „Als internationale skifederatie FIS hebben wij optimale maatregelen genomen.”

En toch daalt er een regen van kritiek neer als er weer een ernstig ongeluk gebeurt, zoals een maand geleden bij de Hahnenkammrennen in het Oostenrijkse Kitzbühel, waar de Zwitserse skiër Daniel Albrecht zwaar ten val kwam. Zijn verwondingen zijn dusdanig ernstig, dat de artsen hem nog kunstmatig in coma houden.

Albrechts val is een beeld dat blijft hangen, Hujara beseft dat. Maar hij zou niet weten hoe de veiligheid nóg meer verbeterd moet worden. Volgens hem zijn de uitgebreide voorschriften van de FIS optimaal en functioneren de protocollen in geval van een ongeluk uitstekend. Hurjara: „Dat is nog maar eens bewezen bij het ongeluk van Albrecht. Hij werd onmiddellijk en adequaat medisch behandeld om vervolgens per helikopter naar een ziekenhuis te worden vervoerd. Dat alles in een tijdsbestek van 22 minuten; beter had het niet gekund.”

Dat was vorig jaar bij het ongeluk met de Oostenrijker Matthias Lanzinger in het Noorse Kvitfjell wel anders. Daar was slechts een toeristenhelikopter beschikbaar, waarna de skiër niet de voorgeschreven eerste medische hulp kreeg en pas zes uur na zijn val naar een gekwalificeerd ziekenhuis in Oslo werd vervoerd. Over de vraag of die vertraging de amputatie van zijn linkeronderbeen tot gevolg had verschillen de medici van mening. Maar de regels voor de afhandeling van een ongeval heeft de FIS sindsdien aangescherpt. Bij elke wedstrijd wordt er nu op toegezien dat er standaard een traumahelikopter beschikbaar is.

Bij alle veiligheidsdiscussies plaatst Hujara wel een kanttekening. „Honderd procent veiligheid kunnen wij niet garanderen, dat is een utopie. In de skisport doen zich steeds weer situaties voor waarbij skiërs hun controle verliezen. We kunnen zoveel vangnetten plaatsen als we willen, maar het is onmogelijk elk risico uit te sluiten. Als dat de heersende wens is, kan er geen skiwedstrijd meer gehouden worden.”

De kritiek dat de FIS te weinig doet om de veiligheid van de skiërs te verhogen werpt Hujara van zich. Behalve als mondige skiërs als Hermann Maier en Bode Miller zich in de discussie mengen. Maier heeft gezegd dat er zelfs na het ongeluk met Lanzinger geen nieuwe veiligheidsregels zijn gekomen. En Miller zei na Albrechts val: ‘Zelfs als een skiër sterft, doet de FIS niets.’ Kritiek waar Hujara kribbig op reageert. „Juist de skiërs zouden beter moeten weten. Omdat zij van nabij kunnen zien hoe wij elke maand, elke week, elke dag en elk uur aandacht aan de veiligheid besteden. Wat me ook stoort is de kritiek achteraf. Begrijpelijk, omdat mensen geraakt worden door een zwaar ongeluk. Maar het is mijn taak de scenario’s vooraf te bedenken.”

Een terugkerend thema in de discussie over veiligheid is het reduceren van de snelheid bij de afdaling. Volgens Hujara werkt de FIS daar hard aan. „We proberen de snelheid terug te dringen door bochtige pistes uit te zetten. Maar daar zijn de skiërs op hun beurt niet zo gecharmeerd van. Zij genieten juist van die hoge snelheden. Zij kijken ook heel anders tegen snelheid aan dan wij. Als een afdaler met 140 kilometer per uur naar beneden gaat en zijn concurrent met 148 kilometer, heeft hij in zijn beleving slecht geskied. Dat zit in hun bloed, het zijn renpaarden. Het is ook goed te beseffen dat skiërs bewust voor hun sport hebben gekozen. Het is hun beroep, ze leven ervan.”

Hujara houdt vol dat FIS blijft streven naar verbetering van de veiligheid, op vele terreinen. Als voorbeeld noemt de Duitser een brainstormsessie die de FIS afgelopen najaar met fabrikanten van skimateriaal had georganiseerd, waarbij de bedrijven werden uitgedaagd bij innovaties ook de veiligheidsaspecten van het materiaal te betrekken. Hujara: „En zo doen we alles wat binnen onze mogelijkheden ligt om tot verbeteringen te komen.”