Uitspraak 23: een lastige puber in de cel

Een 14-jarige jongen zit maanden onschuldig in de gevangenis. In afwachting van een  behandelplaats in de jeugdzorg. Met een commentaar van NJB-redacteur Alex Brenninkmeijer, bestuursrechtjurist en NJB-medewerker Caroline Forder, hoogleraar familierecht De Zaak. Een 14 jarige jongen is na een crisis thuis onder toezicht gesteld. De jongen kan niet aarden in Nederland. Tot z’n 13e

Een 14-jarige jongen zit maanden onschuldig in de gevangenis. In afwachting van een  behandelplaats in de jeugdzorg.

Met een commentaar van NJB-redacteur Alex Brenninkmeijer, bestuursrechtjurist en NJB-medewerker Caroline Forder, hoogleraar familierecht


De Zaak. Een 14 jarige jongen is na een crisis thuis onder toezicht gesteld. De jongen kan niet aarden in Nederland. Tot z’n 13e woonde hij in Polen bij zijn grootouders, waar hij vrijwel voor zichzelf zorgde. In Nederland kan hij thuis noch op school gezag verdragen. Hij is onhandelbaar en belandt via de crisisopvang eerst in een jeugdtehuis. En daarna, in oktober 2008, in een jeugdgevangenis. De kinderrechter moet nu oordelen over de verlenging van de uithuisplaatsing.

Horen onhandelbare pubers in de bak? Nee, maar het gebeurt toch. Jaarlijks belandden er zo’n 4000 jongeren in jeugdgevangenissen omdat de jeugdzorg verstopt is. Ze zijn niet veroordeeld door de strafrechter, maar hebben wel problemen en dus ook hulp nodig. Het kabinet heeft maatregelen genomen. Maar pas in 2010 bieden die enig soelaas. Het kwam voor dat probleemjongeren een tot twee jaar in een gesloten jeugdgevangenis zaten voordat er plaats was in een tehuis.

Wat eist de Kinderbescherming? De gezinsvoogd erkent dat het niet is gelukt voor de jongen een plaats in een behandelgroep te krijgen. Hoewel hij al drie maanden vast zit. Daarom wordt er gevraagd om een verlenging van drie maanden. De advocaat vindt dat de gezinsvoogd onder druk gezet moet worden. Meer dan een verlenging van een maand met de opdracht om in die termijn een plaats te vinden is niet nodig, vindt zij .

Kan die jongen niet gewoon vrijgelaten worden?
Dat durft de rechter niet. Het risico is te groot dat de jongen zal weglopen of door anderen wordt meegenomen. “Hij is in hoge mate beinvloedbaar”. Er is gevaar dat hij opnieuw zal ontsporen. Terug naar moeder “is geen optie”. Er is nog steeds sprake van “ernstige opgroei- of opvoedingsproblemen die de ontwikkeling naar volwassenheid ernstig belemmeren”. Plaatsing in een gesloten inrichting is nog steeds wettelijk mogelijk.

Maar hoe lang mag dat dan duren? Hier spelen de mensenrechten een rol. Gesloten opvang dient zo kort mogelijk te duren en moet in redelijke verhouding staan tot het criterium uit het Europese mensenrechtenverdrag (art. 5) : het “toezien op zijn opvoeding”. De rechter moet ook een verdrag toepassen waarin staat dat ieder kind recht heeft “op bijzondere bescherming en bijstand van rechtswege”.
Is dat genoeg om de staat tot actie te dwingen? Nee, zo ver wil de kinderrechter niet gaan. Dit noopt de overheid “niet tot het onmiddellijk aanbieden” van een opvoedingsprogramma. Maar als dat “binnen redelijke termijn uitblijft” worden de rechten van het kind wel geschonden. En aangezien de jongen al drie maanden vast zit “terwijl er thans nog immer geen zicht is op een behandelaanbod” vindt de rechter dat de “redelijke verhouding” nu inderdaad is geschonden.

….en de uitslag is: Verlenging voor de duur van een maand zodat de gezinsvoogd een behandelplaats kan vinden. Die blijkt volgens de advocate inmiddels ook te zijn gevonden.

Lees hier een artikel hierover op deze site. Lees hier het vonnis.

Reageren? Nuanceren en argumenteren verplicht. Geen pseudoniem. Ook achternamen.