Uitgevers boos over ?chantage? Selexyz

Boekhandel Selexyz wil een aantal uitgeverijen een maand later betalen voor de geleverde boeken. Uitgevers spreken van „chantage”. Enkelen weigeren daarom nog te leveren.

Boekhandels in heel Nederland hebben door de kredietcrisis te maken met tegenvallende bedrijfsresultaten. Volgens Matthijs van der Lely, directeur van BGN, de moedermaatschappij van Selexyz, verkeert zijn keten niet in acute betalingsnood, maar is de verlengde betalingstermijn nodig om investeringen te blijven doen, zoals in twee nieuwe winkels.

Als uitgeverijen weigeren te leveren onder de door BGN gestelde voorwaarden, kan Selexyz de betreffende boeken nog wel bestellen, maar dan via het depot van het Centraal Boekhuis. Dat is duurder. „De boekhandels zullen dan voorzichtiger inkopen, wat leidt tot een verschraling van het aanbod”, zegt Joost Nijsen (uitgeverij Podium). In zijn column op de website van zijn uitgeverij schrijft hij dat „vele uitgevers” bericht hebben gekregen dat als zij niet zouden instemmen met de nieuwe betalingstermijn, BGN zou afzien van verdere bestellingen. „Chantage”, noemt hij dat. Op de site van het vaktijdschrift Boekblad krijgt Nijsen bijval van collega-uitgevers.

Enkele uitgevers die hebben geweigerd onder de nieuwe voorwaarden te leveren, hebben te horen gekregen dat de bestellingen uit de voorjaarsaanbiedingen zijn opgeschort. Van der Lely bevestigt dat bij De Wereldbibliotheek en Lemniscaat inderdaad bestellingen zijn uitgesteld. „Met de uitgeverijen die nog niet met ons verzoek hebben ingestemd zijn we in gesprek.” Over die gesprekken wil hij niet meer kwijt dan dat ze „heel positief” verlopen.

Uitgevers zien zich steeds vaker genoodzaakt aan eisen van winkels te voldoen. Zo bepalen boekhandels op voorhand vaak welke titels veel publiciteit krijgen. Nijsen (Podium): „Dit is de zoveelste keer dat een retailorganisatie over de uitgeverijen heen walst.”

Eén van de titels die BGN nu via het depot van het Centraal Boekhuis moet betrekken, is het nieuwe boek van J.K. Rowling, De Vertelsels van Baker de Bard. Uitgeverij De Harmonie is in overleg met BGN over de voorwaarden waaronder deze potentiële bestseller – waarvan massa-inkoop via Centraal Boekhuis voor Selexyz dus ook tot een lagere winstmarge zou leiden – toch direct geleverd kan worden. Volgens Van der Lely (BGN) „winnen beide kanten” uiteindelijk bij de ruimere betalingstermijn. „Uitgeverijen moeten miniem inleveren, maar krijgen een verruiming van het aanbod in de winkel terug.”