Jonge aristocraat met daadkracht en netwerk

De opvolger van de afgetreden Duitse minister van Economische Zaken Glos is de jonge (37) baron Karl-Theodor von Guttenberg. Een verrassende benoeming.

Hij is de jongste minister van Economische Zaken die de Bondsrepubliek ooit had. Baron Karl-Theodor von Guttenberg (37) is tot verrassing van velen ineens bewindsman geworden op een departement dat in een tijd van recessie en gedwongen staatsdeelnemingen een belangrijke rol in Duitsland kan spelen.

Gisteren werd bekend dat Guttenberg, afkomstig uit een oud adellijk geslacht uit Beieren, de politiek weinig trefzekere Michael Glos opvolgt. Deze legde afgelopen weekeinde met onmiddellijke ingang zijn functie neer, uit frustratie over gebrek aan politieke steun en erkenning. Zowel Glos als Guttenberg is lid van de CSU, de conservatieve christen-democratische partij van Beieren die samen met CDU en SPD regeert.

Guttenberg krijgt een ondankbare taak. Hij volgt een man op met weinig gezag, op een ‘uitgekleed’ ministerie. En hij mag slechts acht maanden in functie blijven. Eind september zijn er Bondsdagverkiezingen; daarna ligt politiek alles open en is het de vraag of de Beierse aristocraat weer in een nieuw kabinet komt.

Maar Guttenberg barst van de daadkracht. Acht maanden zouden voor hem moeten volstaan om zich te profileren, gelet op zijn politieke flitscarrière tot nu toe. Binnen enkele jaren klom hij op van lokaal politicus tot landelijk partijsecretaris van de CSU, een hondenbaan die nu met een ministerschap wordt beloond.

De oppositie verwijt hem dat hij geen economische ervaring heeft. Maar dat klopt slechts ten dele. Na zijn rechtenstudie werd hij directeur van het familiebedrijf Guttenberg GmbH, een groothandel in isolatiematerialen. Tevens was hij enkele jaren werkzaam als bankier in New York. De economie is hem dus niet helemaal vreemd.

Zijn eigenlijke specialiteit is buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid. Op dat gebied heeft hij goede relaties in de Angelsaksische wereld, met name in Washington. In politiek Berlijn wordt erop gewezen dat Guttenbergs inzicht in de trans-Atlantische verhoudingen en zijn netwerk in de Amerikaanse hoofdstad van pas komen bij overleg van Duitsland en de EU met de VS over economisch beleid na de kredietcrisis.

Tegelijk verwacht menigeen in Berlijn dat de nieuwe minister er, anders dan zijn voorganger, snel in zal slagen zijn departement weer gezag te geven. „Guttenberg straalt autoriteit uit, hij is terughoudend met staatsbemoeienis en kan door z’n talenkennis en internationale contacten een economisch waardevolle bijdrage leveren”, meent een Duitse werkgever.

De rol van het ministerie moet onder Guttenberg minder marginaal worden. Departement en bewindsman zouden meer tegenwicht moeten bieden aan het nu sterk overheersende ministerie van Financiën, geleid door de hyperactieve en alomtegenwoordige minister Peer Steinbrück.

Karl-Theodor Maria Nikolaus Johann Jacob Philipp Wilhelm Franz Joseph Sylvester von und zu Guttenberg stamt uit een adelsgeslacht van ruim 800 jaar oud. Zijn vader is een bekende dirigent in Duitsland; zijn grootvader was staatssecretaris. De jonge Guttenberg is getrouwd met gravin Stephanie von Bismarck-Schönhausen.