Deemoed Britse bankiers in Lagerhuis

Ooit was Sir Fred Goodwin de gevierde baas van Royal Bank of Scotland, de man die ABN Amro opslokte. Nu is hij werkloos en moest hij zich voor een parlementaire commissie verantwoorden

Deemoedig boden vier in diskrediet geraakte topbankiers vanmorgen voor een commissie van het Lagerhuis hun verontschuldigingen aan voor de recente onttakeling van hun banken. Onder hen Sir Fred Goodwin, tot voor kort topman van de Royal Bank of Scotland (RBS) en de architect van de kostbare overname van ABN Amro in 2007. Het ‘s-woord’, zoals een van hen het woord ‘sorry’ omschreef, rolde zonder moeite over hun lippen.

Behoedzaam probeerden de bankiers – naast Goodwin en zijn evenknie Andy Hornby van HBOS ook de voormalige voorzitters van de raad van commissarissen van RBS en HBOS – tijdens de hoorzitting over de huidige financiële crisis de opwinding te temperen over hun miljoenenbonussen van de afgelopen jaren. Die bestonden grotendeels uit aandelen, legden ze uit. Die zijn nog maar een fractie waard van wat ze ooit waard waren.

„Ik heb nooit een aandeel verkocht sinds ik bij de bank kwam”, aldus Goodwin, die ook zei dat hij over 2008 geen bonus had gekregen, alleen zijn salaris van 1,4 miljoen pond (1,6 miljoen euro).

Juist over de bonussencultuur in het bankwezen wordt de laatste dagen verwoed gediscussieerd in het land. Vooral het feit dat ook banken die al grotendeels in handen van de staat verkeren nog steeds forse bonussen willen uitkeren voor het afgelopen jaar wekt irritatie. Volgens berichten zal RBS, inmiddels 68 procent staatsbezit, een miljard pond uitkeren aan het personeel. Waarom verdienen bankiers bonussen wanneer hun bank recordverliezen heeft geleden en ze alleen nog werk hebben dankzij hulp van de gemeenschap, vragen velen zich af.

Premier Gordon Brown liet gisteren via zijn woordvoerder weten dat hij „erg boos” is over het feit dat veel bankiers nog steeds bonussen eisen. De regering overweegt een regime op te leggen waarbij er een maximale bonus in cash van 25.000 pond zou mogen worden uitgekeerd.

Veel andere politici hebben zich eveneens enthousiast bij de jacht op de bankiers en hun bonussen aangesloten. De bankiers moesten volgens de Conservatieve oppositieleider David Cameron „wakker worden en de koffie ruiken”. Minister Hazel Blears (minderheden) raadde aan machobankiers, die zich volgens haar door hun testosteron lieten leiden, te vervangen door vrouwen. De Liberaal-Democratische woordvoerder Vince Cable tenslotte stelde schertsend voor de guillotine in ere te herstellen voor falende bankiers.

Het is een hard gelag voor de mannen, die nog niet lang geleden de trots van de natie vormden met hun gedurfde overnames en hun miljardenwinsten. Nu worden ze weggehoond als gewetenloze zakkenvullers, die de economie aan de rand van de afgrond hebben helpen brengen. Sir Fred Goodwin, bijgenaamd The Shred (De Versnipperaar) wegens zijn harde saneringen, was tot voor kort een welkome gast in Downing Street, nu wordt hij wel aangeduid als de slechtste bankier ter wereld.

Ondanks alle retoriek, ook van regeringszijde, is het nog maar de vraag of er op korte termijn wel zo veel zal veranderen aan de bonussencultuur. Minister Alistair Darling (Financiën) vreest een uittocht van de meest getalenteerde bankiers als er geen substantiële bonussen meer zouden worden betaald. Daarom zal hij naar verwachting niet dwarsliggen bij de uitbetaling van bonussen aan RBS-personeel, zeker niet als die in aandelen worden gedaan. Het laatste wat hij wil is de overheid opzadelen met een bank die wordt geleid door middelmatige figuren die bij niemand vertrouwen inboezemen. Dan zou de regering pas echt een kat in de zak hebben gekocht en de miljarden ponden aan reeds verstrekte steun zouden zo in rook opgaan. Een bijkomend probleem is dat veel bonussen contractueel zijn vastgelegd.

Critici hebben erop gewezen dat de bonussen te veel op de korte termijn zijn gericht. Dikwijls ontvingen bankiers vette bonussen voor riskante projecten, die op korte termijn winstgevend leken maar op langere termijn rampzalig uitpakten. Intussen werden de belangen van de aandeelhouders van de banken veronachtzaamd.

Ook de vier bankiers in het Lagerhuis ontkenden vanmorgen niet dat het bonussensysteem moet worden hervormd. De regering worstelt nog met de vraag hoe dit op een doelmatige manier kan worden aangepakt. Lloyd Blankfein, topman van Goldman Sachs betoogde gisteren in de Financial Times dat bonussen slechts op basis van prestaties over langere periodes moeten worden verleend. En niet in cash maar aandelen, die pas later zouden mogen worden verzilverd. Bovendien zouden de risico managers een hogere status moeten krijgen binnen de banken.

Veel tijd heeft de regering niet. Als ze te lang draalt, zal de woede van de bevolking zich niet alleen meer tegen de bankiers, maar ook tegen haar keren.