De oudste foto van Nederland

Het Huis Marseille, museum voor fotografie in Amsterdam, kondigt aan dat het vanaf 7 maart de oudste foto van Nederland toont. De foto uit 1839 behoort tot een serie van ruim zeventig portretten van de drukkersfamilie Enschedé. De portretten zijn daguerreotypieën, een zilveren plaat met de afbeelding gespiegeld erop. Volgens directeur Els Barents zijn de foto’s historisch spectaculair.

Hoe weet u dat dit de oudste foto is?

„Het komt uit een goed gedocumenteerd archief van het museum Enschedé. De drukkersfamilie Enschedé bewaarde veel; documenten, rekeningen, briefwisselingen. Hierdoor is er veel bekend over de collectie. Het museum Enschedé weet wie er op welke foto staat en wanneer de foto’s zijn genomen.”

Wat staat er op de oudste foto?

„Een pastelportret van Johannes Enschedé III.”

Vreemd, een foto van een portret.

„In die tijd was het hebben van een portret erg belangrijk. Een vrouwelijk familielid van Johannes III, die in Parijs zat, had zijn portret. Maar Johannes III wilde het eigenlijk terug. Zij bedacht dat ze het portret kon kopiëren door middel van de net uitgevonden fotografie, en stuurde hem een foto van zijn portret toe.”

In welke conditie zijn de foto’s nu?

„Deze daguerreotypieën zijn redelijk bestand tegen de tand des tijds. Ze vervagen niet. Je kunt alleen niet het zilver oppoetsen, daarmee poets je ook het portret weg. De collectie is net gerestaureerd in Rotterdam.”

Waarom zijn de beelden zo bijzonder?

„In Frankrijk, Engeland en Amerika zijn er mooiere collecties van betere fotografen. Deze is bijzonder, omdat het allemaal in één familie plaatsvond en alles goed gedocumenteerd is.”