Zorgpolis voor gezonde mensen

Het zou de revolutie op de zorgverzekeringsmarkt worden: Zekur. Deze goedkope basispolis trekt duizenden klanten, maar andere verzekeraars reageren nauwelijks.

Antoinette Reerink

Verzekeraar Univé bracht eind 2007 een compleet nieuwe zorgpolis op de markt: Zekur. De goedkoopste basisverzekering, met beperkte keuzevrijheid. Ze zou de liberalisering van de zorg optimaal tot uitdrukking brengen. De polis zou ook de marktwerking stimuleren. Want alleen de beste ziekenhuizen kregen de gunst van Univé.

Na één jaar blijkt de polis – tegen alle verwachtingen in – geen navolging te hebben gekregen van concurrenten. Volgens Univé is de formule toch succesvol. Vandaag werd bekend dat er ruim 26.000 houders zijn van de nieuwe polis, 75 procent meer dan bij de start.

Zekur-polishouders hebben voor 933,24 euro per jaar een basispolis, waar de gemiddelde premie voor een basisverzekering 987 euro is. Die lagere premie heeft consequenties: de houder van een Zekur-polis kan niet zomaar naar een ziekenhuis, maar is in zijn regio aangewezen op één ziekenhuis waarmee Univé een contract heeft. Voor heel Nederland zijn dat twaalf ziekenhuizen. De klant die zich daar laat behandelen, krijgt van Univé alles vergoed.

Wat precies maakt deze zorgverzekering goedkoper? En wordt niemand daar de dupe van? De premie is maar ten dele zo laag omdat Univé bij de voorkeursziekenhuizen lage prijzen weet te bedingen. De verzekeraar vraagt offerte bij ziekenhuizen en het ziekenhuis met de beste prijs-kwaliteitverhouding krijgt de gunning. De concurrentie die zo ontstaat, vertaalt zich in lagere premies.

Univé bespaart ook veel op beheerskosten. Mensen kunnen de polis alleen via internet afsluiten. Geneesmiddelen worden alleen vergoed na bestelling via de internetapotheker van Univé, tenzij het spoedeisend is.

Daar komt bij dat de polis zich richt zich op een lucratieve doelgroep: jongeren met weinig kosten. Die worden bereikt door de polis alleen via internet te verstrekken en door voorwaarden die weinig aantrekkelijk zijn voor gezinnen en grootverbruikers van medicijnen. Jonge vrouwen die niet van plan zijn zwanger te worden, zijn extra welkom. Is hun pilstrip bijna op, dan ontvangen zij per post automatisch nieuwe anticonceptiepillen.

Gezonde jongeren bezoeken weinig artsen en vinden het zelden erg op een enkel ziekenhuis in de grote stad aangewezen te zijn.

Deze toegestane vorm van risicoselectie kreeg felle kritiek in de Kamer. Een belangrijk uitgangspunt van het zorgstelsel is solidariteit. Gezonde mensen betalen mee voor mensen met gebreken. Verzekeraars mogen oudere en zieke klanten niet weigeren. Iedereen – jong en oud – betaalt ook dezelfde premie voor een polis van een verzekeraar. De nieuwe Zekur-polis zou concurrerende verzekeraars opzadelen met zieken, op wie geen winst te maken valt.

Dat oordeel wordt gesteund door de mogelijkheid die Zekur-verzekerden hebben hun polis direct op te zeggen, in plaats van één keer per jaar. Verzekerden die plotseling zorg nodig hebben, voelen zich minder thuis bij het beperkte Zekur-aanbod. Deze kostbare klanten zouden van Univé snel naar de concurrent mogen.

Dat de Zekur-polis geen navolging kreeg van andere zorgverzekeraars, kan volgens Rudy Douven van het Centraal Planbureau te maken hebben met de angst van mensen zich in hun keuzevrijheid te beperken en met de angst van verzekeraars om imagoschade op te lopen. Douven deed onderzoek naar de Zekur-polis.

Edmond Hilhorst van de vergelijkingssite Independer.nl spreekt van „koudwatervrees” bij verzekeraars na de negatieve publiciteit voor deze vorm van „zorgsturing”. „Het tast de solidariteit wel aan. Het is dubbel, want het is de essentie van marktwerking.” Het prijsverschil tussen de basispolissen is bovendien nog klein. Dan kijken de meeste consumenten toch meer naar service dan naar prijs.

Veel verzekeraars kiezen nu voor minder dwingende klantensturing. Polishouders die naar geselecteerde ziekenhuizen gaan, krijgen een bonus – meestal wordt hun eigen risico niet aangesproken.

Volgens Hilhorst leidt dat niet tot grote verschuivingen. Hij verwacht dat veel meer verzekeraars voor het Zekur-model kiezen, omdat verzekeraars nu op de basisverzekering verliezen. Douven bevestigt: „Als de liberalisering voortschrijdt, worden verzekeraars steeds selectiever. Zekur ziet er toch redelijk succesvol uit.”