Verzet bij Transavia tegen fusie met Martinair

Transavia moet van KLM samengaan met Martinair. Onder het personeel van de maatschappij leidt dit tot groot verzet. „Martinair is een zinkend schip, wat moeten we daarmee?”

De ondernemingsraad van Transavia neemt juridische stappen om de gedwongen integratie met Martinair aan te vechten. Dit zeggen bronnen bij de luchtvaartmaatschappij op Schiphol. Onder het personeel van Transavia bestaat grote verontwaardiging over het plan van moederbedrijf KLM om de twee dochters samen te voegen. Topman Onno van den Brink van Transavia kondigde afgelopen weekeinde om dezelfde reden zijn vertrek aan, per 1 maart.

Vorige week lekte via De Telegraaf uit dat KLM, onderdeel van de holding Air France-KLM, Transavia en Martinair in elkaar wil schuiven. De bestuursvoorzitter van Martinair, Paul Gregorowitsch – afkomstig van KLM – zou de nieuwe topman van de gefuseerde onderneming moeten worden en voor Van den Brink zou een ‘passende functie’ worden gezocht.

KLM wil weinig over de gang van zaken zeggen. Een woordvoerder van KLM erkent in een reactie wel dat er een ‘synergieonderzoek’ loopt dat moet leiden tot een interne fusie van de twee divisies. Het onderzoek gaat snel, zegt KLM: „Het zal enkele weken in beslag nemen, geen maanden.” Sanering is nodig, vindt KLM, omdat Martinair zware verliezen lijdt.

Omgekeerd staat Transavia, in 1991 door KLM ingelijfd, zich voor op een ononderbroken reeks van 30 jaar winstgevendheid. Het gedwongen samengaan met „zinkend schip” Martinair, wordt daarom door het personeel gezien als een „overval”, zegt een bron bij het bedrijf. „De sanering wordt opgelegd met ongekend machtsvertoon en brutaliteit. Martinair mag de dans leiden, terwijl wij, Transavia, de succesvolle onderneming zijn. Dit is voor ons niet acceptabel.”

De OR heeft inmiddels juridisch advies ingewonnen en wil weten in hoeverre de nu voorgestelde fusie kan worden bestreden. Ton Scherrenberg, voorzitter van de vakbond voor Nederlands cabinepersoneel (VNC), zegt dat de ondernemingsraad van Transavia „volkomen verrast” was door het plan van KLM. Dat er iets ging gebeuren, lag wel voor de hand, zegt Scherrenburg, sinds KLM per 31 december 2008 volledig eigenaar werd van Martinair.

De Europese Commissie ging in december, na een jarenlange blokkade, akkoord met de verkoop aan KLM van een 50 procentsbelang in Martinair door de Deense rederij A.P. Moller Maersk (en daarvoor van P&O Nedlloyd). KLM was vooral geïnteresseerd in de sterke vrachtdivisie van Martinair. In 2007 detacheerde KLM zijn bestuurder Gregorowitsch al bij Martinair, om kwartier te maken.

Gregorowitsch hield sindsdien opruiming in de divisie passagiersvervoer. De Europese vluchten werden opgeheven en het aantal bestemmingen op de lange afstand verminderd. „Gregorowitsch is een keiharde saneerder. Dat valt niet goed bij Transavia”, zegt een bron bij het bedrijf. Hoewel Transavia al 18 jaar onder KLM ressorteert, opereert de onderneming nog altijd redelijk autonoom. De ondernemingsraad vreest dat een fusie met Martinair het einde van die vrijheid zal betekenen.

Onder Onno van den Brink ontwikkelde Transavia zich de afgelopen zes jaar tot een prijsvechter op de markt van lijndiensten en charters, met tarieven die aanzienlijk lager liggen dan die van KLM en Air France. De topman van Air France, Jean-Cyril Spinetta, had na de overname van KLM in 2004, weinig oog voor Transavia. Van den Brink zei daarover destijds: „Spinetta heeft een laat-maar-waaien-houding ten opzichte van ons. ‘Je vliegt maar, het maakt me niet uit’, zegt hij met zoveel woorden.”

Maar door de sterke opkomst van prijsvechters als Ryanair en Easyjet én de aanhoudende winst van Transavia veranderde die houding. Air France, dat zelf geen prijsvechter heeft, liet in 2007 Transavia beginnen met Franse operaties vanaf het Parijse vliegveld Orly. En eind 2008 mocht Transavia van de concernleiding een volgende uitbreiding doorvoeren, met vakantievervoer van en naar Deense luchthavens.

Door de fusie met Martinair wordt Transavia op zijn kop gezet. De bonden en de OR verwachten een ontslaggolf. Ook zal een van beide merknamen verdwijnen of komt er één nieuwe naam. Van den Brink (54) „heeft ervoor gekozen geen gebruik te maken van de mogelijkheid een rol te spelen in een nieuwe constellatie”, heet het in een verklaring van Transavia.