Rijks koopt werken Pim van Boxsel

Het Rijksmuseum heeft drie schetsboeken en 25 tekeningen gekocht van Pim van Boxsel, een kunstenaar die in zijn leven slechts éénmaal exposeerde.

De aanschaf van het Prentenkabinet van het Rijksmuseum is opmerkelijk, want de in 1995 op 71-jarige leeftijd overleden kunstenaar was nog in geen enkele museumcollectie vertegenwoordigd. Pim van Boxsel was een illustrator en politiek cartoonist die zich op latere leeftijd omschoolde tot vrij kunstenaar.

Hoofdconservator Ger Luijten noemt hem „een kunstenaar die volstrekt ten onrechte niet meedoet in de kunstgeschiedenis”. Hij prijst Van Boxsel om zijn „fantastische handschrift, de volstrekt eigen iconografie en een hoge beeldende intelligentie”.

Het museum selecteerde vooral zijn absurdistische tekeningen; tekeningen in groteske stijl, waarbij een rotsachtig eiland bijvoorbeeld verdacht veel weg kan hebben van een vrouwenfiguur.

De aankoop staat niet op zichzelf. Zes jaar geleden begon het Rijksprentenkabinet met het collectioneren van Nederlandse kunstenaars uit de tweede helft van de twintigste eeuw. De nadruk ligt daarbij op kunstenaars die niet direct tot de canon behoren. Zo verwierf het Prentenkabinet aquarellen, tekeningen en grafiek van Kees Stoop, Philip Kouwen, Nicolaas Wijnberg en Charles Donker: kunstenaars die het ambachtelijke hoog in het vaandel hebben, zegt Luijten, en die in hun werk „een eigen draai geven aan de traditie”.

In de musea voor moderne kunst zijn deze figuratief werkende kunstenaars niet of slecht vertegenwoordigd. Toch wil het Rijksprentenkabinet met deze aankopen niet de musea voor moderne kunst corrigeren, zegt Luijten. „We stelden onszelf de vraag of we in Nederland wel alle tekenkunst bewaren die dat waard is. Het antwoord op die vraag is ‘nee’. We doen dit uit historisch besef. Het Rijksmuseum wil zich rekenschap geven van de geschiedenis van de Nederlandse kunst.”

De erven zijn tevreden met de erkenning, zegt zoon Matthijs van Boxsel. „Onder collega’s vond Pim altijd al veel waardering, hij is een uitgesproken artist’s artist. Dat hij nu permanent in de collectie van het Rijksmuseum zit, een museum waar hij vaak te vinden was, zou mijn vader diep gelukkig hebben gemaakt.”

Van de opbrengst van de verkoop gaat de familie een overzichtscatalogus uitgeven.

Zie voor meer werk van Van Boxsel: pimvanboxsel.com