Machtsstrijd over het hoofd van Eluana

Berlusconi kondigde vrijdag een decreet af om de voeding van Eluana te hervatten.

Maar president Napolitano weigert het te tekenen, omdat het ‘ongrondwettelijk’ is.

President Napolitano in een theater in Napels. Hij weigerde een decreet van Berlusconi te tekenen. Foto AP In this photo released by the Italian Presidency Press Office, Italian President Giorgio Napolitano talks at the San Carlo theater in Naples, Italy, Saturday, Feb. 7, 2009. In an unusual confrontation between Italy's top officials, President Giorgio Napolitano refused Friday to sign an emergency decree, prepared by Premier Silvio Berlusconi's center-right government and ruling that feeding and hydration cannot be suspended for medical patients who depend on it. The decree had been prepared after Eluana Englaro, 38, who has been in a vegetative state for 17-years following a car crash, had her nutrition reduced in preparation for removing her feeding tubes, as a court ruled following a decade-long court battle. (AP Photo/Italian Presidency Press Office,Enrico Oliverio ) ** EDITORIAL USE ONLY ** Associated Press

„Als een van mijn kinderen daar zou liggen, levend, en, zoals ze me zeggen, met een mooi uiterlijk, dan zou ik de stekker er niet uittrekken. Eluana is een vrouw. Ze zou ook kinderen kunnen krijgen.”

De Italiaanse premier Silvio Berlusconi zei zich zaterdag te hebben verplaatst „in de schoenen” van Beppino Englaro, de vader van Eluana die al zeventien jaar in coma ligt en sinds vrijdag stervende is. En Berlusconi voegde eraan toe: „Als je het mij vraagt, is dit niets anders dan een poging om je van een last te verlossen.”

Tien jaar van juridische strijd heeft Beppino Englaro achter de rug. Eind vorig jaar bepaalde de hoogste rechter dat hij Eluana’s kunstmatige voeding mag stoppen. Na een maandenlange zoektocht en veel verzet vond hij een kliniek in Udine bereid hem hierbij te helpen. Vrijdag werd haar sondevoeding geleidelijk stopgezet.

Maar vrijdag bemoeide de Italiaanse premier Berlusconi zich ineens met de zaak. Zijn regering kondigde een decreet af met de bedoeling de sondevoeding van Eluana te laten hervatten. President Giorgio Napolitano weigerde echter om het decreet te tekenen. Volgens Napolitano is het decreet „ongrondwettelijk” en gaat het in tegen een uitspraak van de Hoge Raad.

Maar Berlusconi zet door. Intussen treffen de voorzitters van de Eerste en Tweede Kamer voorbereidingen om vandaag en morgen een spoedwet aan te nemen die moet verbieden dat in Italiaanse ziekenhuizen de voeding van (terminale) patiënten mag worden stopgezet. Het wordt een race tegen de klok, maar Berlusconi lijkt vastbesloten Eluana te redden.

Of heeft hij een hoger doel? Volgens diverse Italiaanse krantencommentatoren wel. „Berlusconi heeft de zaak Eluana uitgekozen om zijn macht uit te breiden ten koste van president Giorgio Napolitano”, aldus Massimo Franco in Corriere della Sera. Al jaren beklaagt Berlusconi zich dat de premier niet genoeg macht heeft. Hij voelt zich aan handen en voeten gebonden, omdat de president de taak heeft om elk decreet te toetsen aan de grondwet.

De weigering van Napolitano om het decreet te tekenen, illustreert het probleem volgens Berlusconi perfect. „De president neemt een grote verantwoordelijkheid op zich”, zei hij zaterdag. „Door het decreet niet te tekenen, sterft een mens. De grondwet moet worden gewijzigd. Het is een document dat lang geleden is geschreven door pro-Sovjetfiguren”, aldus Berlusconi. President Napolitano reageerde zaterdag geschokt op de aanval van Berlusconi. „Niemand heeft het recht om het monopolie op het lijden voor zich op te eisen.”

Intussen dreigt de vader van Eluana te bezwijken onder de druk. „Ik kan er niet meer van nadenken”, zo liet hij zich ontglippen. Hij walgt ervan hoe kerk, politici, pro-life groepen, voorstanders van euthanasie, „over de rug van mijn dochter en mij” hun gelijk proberen te halen.

Volgens vader Beppino wilde Eluana niet kunstmatig in leven worden gehouden. Dat zei ze toen een vriend na een motorongeval in coma raakte. „Papa, als mij zoiets overkomt, moet je me laten gaan” zou ze hebben gezegd. Beppino Englaro wil die wens respecteren, maar hij weigerde in stilte de voeding te laten stoppen, zoals heel vaak gebeurt. Hij stapte naar de rechter omdat hij wil vechten voor de zelfbeschikking voor elk individu, of deze nu gezond is, of wilsonbekwaam.

Zaterdag riep Englaro de president en de premier op om langs te komen in de kliniek. „Nu praat ik van vader tot vader. Ik richt me tot president Giorgio Napolitano en premier Silvio Berlusconi. Ik wil ze allebei uitnodigen, om zich persoonlijk een beeld te vormen van de werkelijke toestand van mijn dochter, over wie dingen zijn gezegd die heel weinig met de werkelijkheid te maken hebben.”

Englaro heeft nog geen reactie gehad.