Hervormer Khatami wil president Iran worden

De voormalige Iraanse president Mohammad Khatami heeft zich kandidaat gesteld in de presidentsverkiezingen die in juni worden gehouden. Khatami vocht tijdens zijn twee termijnen als president (1997-2005) tevergeefs voor hervormingen in Iran.

Met de kandidatuur krijgt Iran in juni verkiezingen die van grote invloed zijn op zijn nationale en internationale beleid. Khatami zal het opnemen tegen de huidige president Mahmoud Ahmadinejad. „Dit wordt een frontale confrontatie tussen de totalitaire en hervormingsgezinde facties”, zei Mohammad Atrianfar, die voor Khatami werkte toen hij president was. Volgens hem wordt de strijd om het presidentschap de „meest interessante en gevoelige verkiezing van de laatste dertig jaar.”

Khatami, in tegenstelling tot Ahmadinejad een geestelijke, was de verrassende winnaar van de verkiezingen van 1997. Hij werd gekozen met een overweldigende meerderheid van stemmen, met name van jongeren en vrouwen.

Het hervormers kwamen tegenover de rechterlijke macht, de revolutionaire garde en andere conservatieve organen te staan. In de strijd werden kranten opgericht en verboden en werden tientallen journalisten, activisten en politici gearresteerd. Ahmadinejads overwinning in 2005 bezegelde een sluipende machtsovername door conservatieve groepen.

Er zijn geen onafhankelijke opiniepeilingen in Iran. Maar veel van de 44 miljoen stemgerechtigden lijken zich meer te identificeren met Ahmadinejad die rechtdoorzee spreekt en zich bescheiden kleedt, dan met Khatami en zijn buitenlandse eredoctoraten.

Aan de andere kant is er veel woede over Ahmadinejads falende economische beleid. „Het is te vroeg om de uitslag te voorspellen”, zegt politiek analist Amir Mohebbian. „Als Khatami wint, kunnen we belangrijke veranderingen verwachten in het buitenlandse en binnenlandse beleid. Als Ahmadinejad president blijft, blijft alles hetzelfde.”