'Dit was een duivelse daad van de natuur'

De inwoners van het Australische Victoria zijn gewend aan bosbranden, en bereiden zich er jaarlijks op voor. Deze keer was het vuur te hevig en moesten ze halsoverkop vluchten.

Alsof er napalm over het gebied is uitgegooid, alsof er een atoombom is afgegaan. Brandwonden die ernstiger zijn dan die van de slachtoffers bij de aanslag op Bali. Australiërs probeerden vandaag woorden te vinden voor de hevigste bosbranden die ze ooit hebben meegemaakt, en de grootste natuurramp sinds 1899, toen ruim vierhonderd doden vielen door een cycloon.

Overlevenden vertellen hoe branden die eerst nog ver weg leken, binnen een mum van tijd hun stadjes in de zuidelijke staat Victoria hadden bereikt, met vlammen van meer dan twaalf meter hoog. De bossen waren door jarenlange regentekorten uitgedroogd, en een hittegolf in combinatie met harde wind joeg de branden het afgelopen weekeinde in een baan over stadjes als Humevale, Kinglake, Flowerdale, Strathewen en Whittlesea.

„Er was geen waarschuwing”, vertelt Christine Ogilvie, die haar huis in Upper Plenty verloor, aan persbureau Reuters. „Er waren geen brandweer of politie om te vertellen dat we moesten evacueren. Opeens was het hele gebied omgeven door vlammen, en wisten we dat we weg moesten wezen, anders zouden we vast zitten.”

De inwoners van de stadjes zijn gewend aan bosbranden, zegt de journaliste van Reuters die zelf uit Whittelsea komt. Ze hebben waterreservoirs en sprinklerinstallaties om hun huizen nat te houden. „In mijn naïviteit dacht ik dat we het wel zouden redden. We hadden een plan. We hadden het gebied rond het huis vrijgemaakt. Dit was gewoon een duivelse daad van de natuur”, vertelde Michele McKenna, die met man en kinderen op tijd kon vluchten uit het nabijgelegen en zwaargetroffen Kinglake, maar haar huis verloor.

In Kinglake zijn tientallen doden gevallen. „De kinderen zijn voor het laatst gezien toen ze door het huis renden, ze zaten vast in het huis”, huilt Sam Gents tegen de verslaggever. Hij heeft niets meer vernomen van zijn vrouw en kinderen van zes, dertien en vijftien jaar oud. „Als ze me de heuvel op zouden laten gaan, zou ik weten waar ik moest zoeken.” Maar Kinglake is door de politie afgezet, omdat er nog lichamen worden geborgen. Hetzelfde geldt voor Maryville, waar lijken op straat zouden liggen. In veel gevallen worden verkoolde lichamen in auto’s gevonden langs de kant van de weg. „De mensen hadden niet genoeg tijd om te vluchten”, aldus Christine Nixon, de politiecommissaris van Victoria.

Veel overlevenden zijn ternauwernood ontkomen. Het echtpaar Barber vertelde aan Reuters hoe zij een nacht vastzaten op een sportveld, terwijl om hen heen paarden en kangoeroes dood neervielen. Daryl Hogan uit Wandong overleefde in zijn zwembad.

Sommige plaatsen in het rampgebied van 3.000 vierkante kilometer groot (tweemaal de provincie Utrecht), zijn afgezet omdat zij worden aangemerkt als plaats delict. De politie heeft ernstige vermoedens dat zeker een van de bosbranden, die bij het plaatsje Churchill, is aangestoken. De premier van Victoria, John Brumby, heeft aangekondigd een staatscommissie de branden te laten onderzoeken. De Australische procureur-generaal heeft aangekondigd dat mensen die opzettelijk brand hebben gesticht voor moord kunnen worden vervolgd.