Comapatiënte inzet machtstrijd

Premier Berlusconi gebruikt volgens Italiaanse critici het drama rond comapatiënte Eluana Englaro om zijn macht te vergroten ten koste van de president.

Het Italiaanse parlement buigt zich vanaf vanavond over een wetsvoorstel, waarin wordt geëist dat de kunstmatige voeding van comapatiënte Eluana Englaro wordt hervat. De Italiaanse premier Silvio Berlusconi grijpt zo volgens Italiaanse krantencommentatoren de kwestie Eluana aan om een machtsstrijd met president Napolitano uit te vechten.

Eluana Englaro, die na een auto-ongeluk al zeventien jaar in coma ligt, krijgt sinds vrijdag geen voeding meer. In ieder geval zal dat tot donderdag volgens haar neuroloog zo blijven. Eerder kan de wet niet van kracht worden.

Het is een race tegen de tijd geworden tussen de vader van Eluana en Silvio Berlusconi. Een strijd die door heel Italië wordt gevolgd. Op pleinen wordt gedemonstreerd door vóór- en tegenstanders. Onder het raam van Eluana schreeuwen pro-life groepen: „Berlusconi, red Eluana”.

De enige die zich niet verroert, is de 38-jarige Eluana zelf. Voor ze in 1992 haar auto-ongeluk kreeg, zag ze een vriend die in coma lag en vroeg haar vader Beppino Englaro om haar in zo’n toestand nooit te laten doorleven. Haar vader won eind vorig jaar de juridische strijd om de zelfbeschikking van zijn dochter. De hoogste rechter stond toe de kunstmatige voeding te onderbreken.

Pas afgelopen vrijdag mengde Silvio Berlusconi zich in de discussie. „Als je het mij vraagt, is dit niets anders dan een poging om je van een last te verlossen”, zei hij. „Er is hier sprake van een cultuurstrijd. Aan de ene kant staat het leven, de vrijheid. En aan de andere kant de dood en het ‘etatisme’. Wij staan aan de kant van het leven”, aldus Berlusconi die in de jaren tachtig met zijn vrouw tot abortus besloot van een foetus van zes maanden, omdat deze ernstig gehandicapt bleek.

Volgens krantencommentatoren heeft Berlusconi deze dagen hogere doelen dan een leven redden. „Berlusconi heeft de zaak Eluana aangegrepen om zijn macht uit te breiden ten koste van president Giorgio Napolitano”, schrijft Massimo Franco in de Corriere della Sera. De campagne van de kerk tegen de beëindiging van de voeding van Eluana heeft in Italië twijfel gezaaid over Eluana’s lijden. Hierdoor is ook onzekerheid ontstaan over het oordeel van de Hoge Raad. „En Berlusconi heeft deze gevoelens aangegrepen en besloten om ze te gebruiken, wetend dat de bisschoppen en het Vaticaan achter hem staan”, aldus Franco.

Al jaren klaagt Berlusconi over zijn beperkte macht als premier, omdat de president de taak heeft om elk decreet te toetsen aan de grondwet. Afgelopen vrijdag weigerde Napolitano het regeringsdecreet te tekenen dat eiste dat Eluana’s voeding werd hervat. Napolitano achtte de spoedmaatregel ongrondwettelijk, omdat deze tegen het vonnis van de Hoge Raad inging. Berlusconi gebruikt deze weigering nu ter illustratie van zijn problemen met Napolitano. „De president neemt een grote verantwoordelijkheid op zic”, zei hij zaterdag. „Door het decreet niet te tekenen, sterft een mens. De grondwet moet worden gewijzigd.” President Napolitano reageerde zaterdag geschokt op de aanval: „Niemand heeft het recht het monopolie op het lijden voor zich op te eisen.”

De vader van Eluana dreigt te bezwijken onder de druk: „Ik kan niet meer goed nadenken”. Zaterdag riep hij Napolitano en Berlusconi op „zich persoonlijk een beeld te vormen van de werkelijke toestand van mijn dochter, over wie dingen zijn gezegd die heel weinig met de werkelijkheid te maken hebben.” Op die uitnodiging is nog niet gereageerd.