TAAIE EVOLUTIEKOST

Greg Krukonis en Tracy Barr - Evolutieleer voor Dummies, Uitg. Pearson Education, 392 blz., € 27,95

In 1998 werd de dief Alexander Bivelich opgesloten in de gevangenis van Tomsk. Hij leed al jaren aan tuberculose en was toe aan een antibioticakuur. De kuur hielp niet. Geïmporteerde antibiotica volgden, en nog groeiden de tuberkelbacillen. Het werd onderhand tijd om zijn zieke longweefsel weg te snijden, overwogen de artsen. Bivelich’ ziekte illustreert aangrijpend welke gevolgen een evolutionaire wapenwedloop kan hebben. Mensen strooien met antibiotica, de evolutie selecteert de ziekteverwekkers die die medicijnen kunnen weerstaan.

Het verhaal van Bivelich komt niet uit Evolutieleer voor Dummies, maar uit het uitstekende Evolutie – triomf van een idee van wetenschapsjournalist Carl Zimmer. Het Dummies-boek bevat ook een hoofdstuk over antibioticaresistentie. Dat begint, na een korte inleiding, met ‘Antibiotica definiëren’. Volgt een uitleg dat antibiotica medicijnen zijn tegen bacteriën, niet tegen virussen of schimmels. Best nuttig. Wel saai.

De Amerikaanse For Dummies-serie telt meer dan 1.300 titels. De geel gekafte boeken hebben vele miljoenen mensen geholpen met de sores rond cake versieren, fretten houden of het kopen van een huis in Oost-Europa. Wie de politiek van het Midden-Oosten of de Bijbel wil begrijpen, wordt ook bediend, en er zijn wetenschappelijke titels als deze. Een ‘objectieve gids voor de sleutelconcepten van de evolutieleer’, in ‘eenvoudig Nederlands’.

Het eerste klopt, het tweede niet. Het boek is een aardig naslagwerk. Alle termen rond evolutie en genetica staan erin, alle belangrijke concepten komen aan de orde, en de klassieke voorbeelden. De vinken van Darwin, de pauwenstaart, de jaarlijkse griepepidemie. Een enorme hoeveelheid informatie op nog geen vierhonderd pagina’s.

Maar de toon is droog en opsommerig. Om die last te verlichten zijn er lollige zinnen als “Hoe weten we dat soortvorming niet gewoon iets is wat Darwin verzonnen had nadat hij een of twee biertjes te veel ophad?” Een lezer boeien vereist iets anders. Zimmer kan het, Bas Haring ook met zijn Kaas & de evolutietheorie: verhalen vertellen. Hester van Santen