Ontsnappen uit São Paulo via shopping mall

Een luxe ‘shopping’ in São Paulo moet bezoekers het idee geven te winkelen als een Europeaan: in groene, rustige straten. Zonder de keerzijde van een megastad met files en onveiligheid.

In Shopping Cidade Jardim komt de gefortuneerde inwoner van São Paulo stiekem om te vergeten. De uitpuilende stad, het grijze beton, de financiële crisis, de sloppenwijken, de traag voortkruipende files die dagelijks langer worden, de onontkoombare criminaliteit, het geronk van opstijgende en landende vliegtuigen.

Het moet lijken op winkelen zoals de Europeanen dat doorgaans doen, op straat. Op de grond liggen geïmporteerde straattegels. Natuurlijk daglicht valt door het deels glazen dak. Het is de bedoeling van de architect dat het voelt alsof je buiten rondloopt, in de openlucht, tussen (echte) palmbomen, langs het gras – met het verschil dat je niet nat wordt als het regent.

Maar tegelijkertijd is het ook shoppen op zijn Amerikaans: in het winkelcentrum vindt de consument alles onder een dak.

Shopping Cidade Jardim is vooral een mall voor de elite. Die kan er geld uitgeven, in winkels van Chanel of Salvatore Ferragamo, maar er ook naast wonen. Negen woontorens zijn er opgericht, van 25 verdiepingen, allemaal met een verbinding naar de shopping mall. Met appartementen van 1 miljoen dollar, maar ook van 8 miljoen dollar. Het duurste appartement is meer dan 2.000 vierkante meter groot en heeft 12 parkeerplaatsen. Er zijn tennis- en squashbanen en twee zwembaden. Met droog weer kunnen de bewoners zelfs in een golfkarretje naar de shopping tuffen.

Wie geluk heeft, werkt ook in een van de vier andere torens, speciaal uit de grond getrokken voor kantoorhuisvesting. Eveneens verbonden aan het winkelcentrum. Dan hoef je je helemaal nooit meer bloot te stellen aan de gevaren en verlokkingen van de grote stad. Alles op loop- of golfcart-afstand.

Shopping Cidade Jardim ligt aan een drukke verkeersader in deze megapool met grofweg 20 miljoen inwoners. Vlakbij ligt de buurt Cidade Jardim, een enclave van rijken die niet in torens wonen maar in vrijstaande huizen, midden in de stad. Naar het winkelcentrum gaan zij met de auto. De enige mensen die er met het openbaar vervoer naar toe gaan, zijn de employees die er werken. En die komen binnen via een zij-ingang.

Het is lunchtijd en chic geklede heren rollen de trap op. Richting het restaurant op de begane grond waar obers in witte jasjes klaar staan. Op tafels liggen iPhones, Blackberry’s en andere onmisbare apparaatjes. Er hangt voortdurend een frisse geur alsof er net is schoongemaakt. Het publiek is vooral blank.

De financiële crisis is ogenschijnlijk nog niet gearriveerd in het winkelcentrum. Vorig jaar ging het open – het hele project kostte naar schatting 1,5 miljard dollar – en er is een wachtlijst voor de winkels. „Rolex heeft hier een winkel, een van de vier die het wereldwijd, onder meer in Dubai, heeft”, zegt Rosanne Behar, van JHSF, de projectontwikkelaar achter de shopping mall. „Het is hier niet minder druk de laatste tijd.”

Het winkelcentrum kent drie verdiepingen. En overal zijn mannen in pakken te zien, met kort geschoren haar en oortelefoontjes. Zij kijken voortdurend om zich heen en wekken de indruk dat de Braziliaanse president Lula elk moment kan aankomen. „Beveiliging is belangrijk”, weet Behar. Mensen willen rustig kunnen winkelen zonder angst voor een overval.

Om de klanten en inwoners volledig te bedienen, biedt de derde verdieping een verzameling van praktische diensten. Nieuwe sleutels aanmaken, schoenen laten reparen, kleren stomen, bankzaken regelen; het is er allemaal mogelijk.

Natuurlijk is er ook een dierenwinkel, de zogeheten petshop. Speciaal voor mensen met kleine honden als poedels, heel populair onder bemiddelde Brazilianen. Daar kunnen ze terecht voor chocolade brokjes, een regenjasje met Burberry-motief, een zwart avondjurkje met zilveren knopen en als de hond meegaat naar de bruiloft is er ook nog een witte bruidsjurk voorhanden. „Deze kleren zijn op maat van een poedel, daar hoeft u zich geen zorgen over te maken”, zegt de verkoopster geruststellend. Hier kost een fotolijst in de vorm van een bot een slordige 100 euro, maar dan heb je er wel eentje van leer.

Op dezelfde verdieping zijn ook zeven bioscoopzalen. Twee daarvan worden vipzalen genoemd. Om daar binnen te komen, betaalt de klant de dubbele prijs. De tegenprestatie: de stoelen zijn verstelbaar, de bezoeker kan liggend naar de film kijken. En wie trek krijgt tijdens de film, knipt met zijn vingers en bestelt wat te eten of drinken bij een van de obers in de zaal.

Even frisse lucht scheppen doet de bezoeker vervolgens buiten, in het parkje met gazon, met witte, rode en paarse bloemen en rondzoemende bijen, ook op de derde verdieping. Omdat de shopping mall in het hoger gelegen deel van São Paulo is gevestigd, biedt deze plek een mooi uitzicht over de stad die nooit tot stilstand komt.

In de reclamecampagne van Shopping Cidade Jardim speelde Sarah Jessica Parker, actrice uit de populaire Amerikaanse tv-serie Sex and the City, vorig jaar de hoofdrol. Behar legt uit: „Ze heeft stijl en is geen snob. En dat wil de mall ook uitstralen. Wel stijl, maar niet snobistisch. Iedereen is hier welkom.”