nrc.nl/opinie expertdiscussie

Schoolverlaters

Naast de Onderwijsraad heeft ook de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) zich gebogen over het probleem van jongeren die uitvallen op school. Een deel van het probleem blijft onderbelicht. Schooluitval is van alle tijden. Er is niets op tegen dat een leerling een school de rug toekeert, omdat hij daar niet op zijn plek is. Het probleem van deze tijd is dat er voor leerlingen die al dan niet vrijwillig hun school verlaten, geen weg terug is naar een goede onderwijsplek. Velen van hen zitten tengevolge daarvan soms maanden of zelfs jaren thuis. Hoewel zij graag weer zouden ‘herintreden’ is voor hen vanuit het onderwijsveld geen hulp of bijstand meer te verwachten. Zij missen de boot waardoor zij uiteindelijk aan het einde van de leerplicht geen diploma halen. Tijd om eens af te dalen naar de werkvloer.

In mijn praktijk associeer ik schooluitval met de 30 leerlingen die ik het afgelopen jaar als advocaat heb begeleid bij de problemen die zij ondervonden bij hun schoolloopbaan. De kinderen hadden zeer verschillende achtergronden en waren in de leeftijd van 5 tot 18 jaar. De problemen varieerden van een incidenteel conflict tot een volkomen verstoorde relatie met school. De oorzaken van de problemen waren divers. Deze liepen uiteen van kwajongensstreken tot onacceptabel pubergedrag. Persoonlijke factoren, zoals een pestverleden, hoogbegaafdheid, ADHD of een disharmonisch profiel, speelden in sommige gevallen daarbij een rol. In enkele gevallen was er sprake van sociale problematiek. Betrokkenheid bij criminaliteit was niet aan de orde.

Katinka Slump, advocaat

Stilte bij muziek

De kunstsocioloog Hans Abbing wil een jonger concertpubliek aantrekken door hen in en uit te laten lopen bij uitvoeringen. Dat zei hij in een interview. Hoge kunst is volgens hem hoogdrempelig. Die hoge drempel zit hem echter niet in de kunst maar in de prijs die het publiek ervoor moet betalen of in de plek waar het wordt geprogrammeerd. Er zijn tal van voorbeelden waar het substantieel verlagen van de drempel voor klassieke muziek tot groot enthousiasme bij nieuw publiek leidt. Bij het Nederlands Philharmonisch Orkest gebeurt dat wekelijks bij de activiteiten via NedPhO GO! waarbij we op ongebruikelijke plekken klassiek muziek van topkwaliteit presenteren, in de wijk, op scholen of in ziekenhuizen.

Naast de locatie is ook de plek van een ‘traditioneel’ concert in een avondje uit van belang: wij ontvangen aantoonbaar een nieuw en ander publiek bij onze kortere en goedkopere concerten in het Concertgebouw. De randprogrammering voor en na onze reguliere concerten met interviews en ontmoetingen met musici trekken veel publiek, creëren een ‘lossere sfeer’ en bieden gelegenheid ervaringen uit te wisselen. De kinderen die we uitnodigen bij onze concerten, afkomstig uit alle wijken van Amsterdam, reageren enthousiast en leggen moeiteloos contact met onze musici. Niet de gewoonte om stil te zijn tijdens een klassiek concert, maar de onbekendheid met de muziek en de prijs voor een kaartje vormen echte en bewezen drempels. Het is hoogste tijd om die weg te nemen door aansprekend en voor ieder kind bereikbaar muziekonderwijs –met daarin een rol voor de professionele muziekwereld door nieuwe formats voor concertprogrammering en gastvrijheid rond de concerten, door betaalbare concertkaartjes. Misschien bedoelt hoogleraar Abbing het goed, maar door een imago te schetsen dat op onjuiste of op zijn minst op zeer persoonlijke aannames en voorkeuren is gebaseerd, draagt hij niet bij aan de toekomst van de klassieke muziek.

In Venezuela ontstonden honderden klassieke jeugdorkesten via een overheidsprogramma dat klassieke muziek bereikbaar maakt voor de jeugd. Uitbundigheid en stilte wisselen elkaar af in de concerten die deze jongeren wereldwijd geven in overvolle zalen. Hun plezier bewijst de kracht en de tijdloosheid van deze muziek en, zo nu en dan, van de stilte.

Rob Streevelaar, directeur Nederlands Philharmonisch Orkest en Nederlands Kamerorkest

Dit zijn fragmenten uit expertdiscussies van nrc.nl/opinie