De lezer schrijft over weinig helderheid bij brongebruik

Voor de meeste Nederlandse krantenlezers is het thans niet meer mogelijk te achterhalen uit welke bronnen de door hen gelezen artikelen precies afkomstig zijn. Maar een uitzondering moet gemaakt worden voor NRC Handelsblad-lezers, zo berichtte deze krant onlangs. Wat hiervan waar moge zijn, het geldt in ieder geval niet voor het redactionele commentaar op de Opiniepagina.

Om een voorbeeld te geven: in het artikel ‘Arme oude dag’ in NRC Handelsblad van 30 januari konden we in het commentaar op de reactie van de Nederlandse pensioenfondsen op de kredietcrisis lezen dat inflatiecorrectie geen goed idee is, omdat dit niet alleen de gepensioneerden treft, maar ook de toekomstig gepensioneerden. „Beter is het” – zo stond er – „om te overwegen de pensioengerechtigde leeftijd te verhogen.” Wel, het is in ieder geval duidelijk dat dit niet de gepensioneerden zou treffen. Het is echter ook duidelijk dat dit alleen degenen zou treffen die nu nog niet gepensioneerd zijn en dit ook niet zijn vanaf hun 65ste. De auteur van het artikel noemt dit ‘beter’, waardoor ik mij afvraag: wie is die schrijver, en waarom vindt hij of zij dit beter? En: is dit wel een onafhankelijk oordeel, of is dit artikel geschreven onder politieke druk? Zowel de bron van het artikel zelf, als de reden waarom een en ander beter is dan iets anders, zijn niet vermeld. Dan is het dus geen goed artikel. Maar wel is de stemming reeds gemaakt.

Dr. J.C. de Vos

Kwadendamme

De krant antwoordt

Commentaren geven het standpunt van de krant weer. Het zijn geen artikelen waarin een verslaggever feiten brengt op basis van verifieerbare bronnen, het zijn stukken met een mening. Om die reden worden ze op de opiniepagina gepubliceerd. Onze beginselen, uit 1970, verklaren: „Wij respecteren onze lezers te zeer dan dat wij hen als onvolwassen willen behandelen. Daarom zullen wij hun ook geen meningen opdringen. Het is ons doel hun in de eerste plaats de ruimst mogelijke informatie te geven, op grond waarvan zij dan zelf hun eigen mening kunnen vormen. Willen zij daarnaast nog kennis nemen van onze mening, die gescheiden van die informatie gegeven wordt, dan is dat meegenomen.” (Zie nrc.nl/beginselen). Bij het formuleren van zo’n mening gaan we uit van onze beginselen die onder meer bepalen dat we „in de vrije ontplooiing van de gaven die in de individuele mens verborgen liggen, het hoogst bereikbare ideaal” zien.

De meeste commentaren worden, in overleg met de hoofdredactie, geschreven door vijf gespecialiseerde commentatoren. De meningen worden gevormd op basis van discussies tussen hoofdredactie en commentatoren. De hoofdredactie ziet erop toe dat de opvattingen in de commentaren consistent zijn. Commentaren zijn niet gesigneerd, omdat ze niet de mening zijn van één persoon maar van de krant. Regelmatig keert op de krant de vraag terug of commentaren niet toch zouden moeten worden ondertekend. Telkens luidt de conclusie: nee, want dan krijg je een column met een persoonlijke mening. Van die columns hebben we er al voldoende.

Dat alles neemt niet weg dat de mening in een commentaar gefundeerd moet zijn. In het commentaar dat de lezer aanhaalt, over het pensioenstelsel in zwaar weer, wordt betoogd dat beter dan het achterwege laten van een inflatiecorrectie, kan worden overwogen de pensioengerechtigde leeftijd gradueel te verhogen. Dit geeft de deelnemers meer tijd hun pensioen op te bouwen, aangezien het de duur van de gemiddelde uitkering verkort en omdat een langer werkzaam leven past bij de demografische ontwikkeling: door vergrijzing dreigt de verhouding tussen werkenden en gepensioneerden scheef te groeien. Kortom, een mening die is onderbouwd.

Politieke druk heeft die mening niet beïnvloed. Dan zouden we breken met het beginsel dat ons wantrouwen in principe geldt voor iedere collectiviteit: hetzij staat, partij of voetbalclub. Stemming maken willen we evenmin. Wel willen we de lezer prikkelen tot nadenken.

Birgit Donker

Hoofdredacteur

Reacties:

nrc.nl/lezerschrijft

Nieuwe kwesties, voorzien van naam en woonplaats, naar lezerschrijft@nrc.nl