Alles of niets voor Fortis België

Woensdag wordt over het lot van Fortis beslist. Voor de aandeelhouders is het alles of niets. Een veto tegen de opdeling en verkoop van het financiële concern kan grote gevolgen hebben.

Het lot van Fortis ligt in handen van de aandeelhouders. En dat is – in dit geval – geen geruststellende gedachte. Wordt er woensdag „ja” gestemd over de opdeling en verkoop van het financiële concern, dan kan Fortis eindelijk in rustiger vaarwater terecht komen. Is het oordeel „nee”, dan dreigt een complete chaos.

Eind vorig jaar oordeelde de Belgische rechter dat de aandeelhouders van Fortis zich moeten kunnen uitspreken over de verkoop van ABN Amro en het Nederlandse deel van het concern aan de Nederlandse staat en van delen van Fortis België aan BNP Paribas. De stemming daarover is voorzien voor 11 februari, in Brussel. Twee dagen later is er ook een aandeelhoudersvergadering in Utrecht, maar daar wordt enkel beslist over de benoeming van de nieuwe commissarissen in de beursgenoteerde Fortis Holding.

De situatie is bijzonder complex. Wordt er negatief gestemd over de verkoop aan Nederland, dan verandert dit in de praktijk niet zoveel. De overnametransactie van ABN Amro en de bancaire en verzekeringstak van Fortis Nederland voor 16,8 miljard is afgesloten. Wel kan een afkeuring door de aandeelhouders aanleiding geven tot nieuwe juridische claims tegen de Nederlandse staat.

Een veto tegen de verkoop van driekwart van Fortis Bank België en 10 procent van Fortis Insurance België aan BNP Paribas – zoals onlangs in een gewijzigd akkoord tussen de Belgische staat en de Franse bank werd vastgelegd – heeft grotere gevolgen. Die verkoop is nog niet afgerond. De Belgische staat nationaliseerde Fortis Bank België om vervolgens driekwart door te verkopen aan BNP Paribas. Maar die deal is door de rechter bevroren.

Hetzelfde geldt voor de verzekeringstak, die nu volledig in handen is van de holding tot een deel wordt doorgeschoven naar de Franse bank. Beide transacties kunnen pas afgerond worden als de aandeelhouders ermee akkoord gaan. Over elke transactie kan afzonderlijk gestemd worden (zie schema), maar in de praktijk maakt dat niet zoveel uit. Als één van beide niet goedgekeurd wordt, dan dreigt er een liquiditeitstekort voor Fortis Holding.

Voor de aandeelhouders is het alles of niets. Krijgt de bancaire deal een veto, dan wordt de verkoop van 51 procent van Fortis Bank België teruggedraaid en moet de holding 4,7 miljoen euro terugbetalen aan de Belgische staat. Dat geld kan de holding niet op tafel leggen. Wordt de verzekeringsdeal afgekeurd, dan dreigen hiermee ook andere clausules uit het contract met BNP Paribas opgeblazen te worden, zoals de regeling die de holding vrijstelt van de betaling van 2,35 miljard euro aan BNP Paribas voor schuldverplichtingen uit het verleden. Bij een negatief oordeel terugvallen op het eerste reddingsplan – waarbij BNP Paribas voor 5,5 miljard euro de volledige verzekeringstak ging overnemen – wordt door ingewijden zo goed als uitgesloten.

De situatie is niet alleen complex, maar ook onzeker. De Belgisch advocaat Modrikamen – die naar eigen zeggen de belangen van 12 tot 13 procent van de Fortis-aandeelhouders verdedigt – riep al op om tegen de transacties te stemmen. De positie van de belangenverenigingen VEB en Deminor is minder duidelijk. Ook de Chinese verzekeraar Ping An – met 4,81 procent de grootste individuele aandeelhouder van Fortis – houdt zijn standpunt in beraad.

Een afkeuring van een van de onderdelen van de verkoop verhoogt ook het risico dat BNP Paribas zelf de handdoek in de ring werpt. Voor de Belgische overheid zou dit een financiële nachtmerrie zijn. In de nadagen van de redding van Fortis was de Franse bank van vitaal belang voor de overleving van het concern. Van oktober tot begin december zorgde BNP Paribas voor circa 80 procent van de interbancaire financiering van Fortis, zo blijkt uit een rapport van gerechtelijke deskundigen dat afgelopen maand verscheen. De bedragen schommelden tussen de 19,6 miljard en 34,9 miljard euro.

De liquiditeitspositie van het Fortis België was dus – ook na de reddingsoperatie – bijzonder precair. En die situatie bleef voortduren tot eind vorig jaar. Sceptici sluiten niet uit dat die situatie zich herhaalt. Alles hangt nu af van het oordeel dat de aandeelhouders woensdag zullen vellen.