Zware metalen

Waar ter wereld eten dagelijks tienduizenden mensen een maaltijd op slechts een paar vierkante decimeter? In de lucht!

Eten in een vliegtuig is sinds het begin van de commerciële luchtvaart een onvoorstelbaar compromis, koken aan boord is geen optie, een volwaardige keuken ondenkbaar. Bijna alles in het vliegtuig is gericht op efficiëntie en gewichtsoptimalisatie.

Vliegen was tijdens de eerste paar decennia van de burgerluchtvaart vooral een exclusieve vorm van vervoer. Er werd in het begin niet écht gelet op gewicht, stoelen waren fauteuils, tafels waren van hout, er stonden schemerlampen en overal lag dik tapijt. Maar dat is geschiedenis. Nu heeft een luchtvaartmaatschappij het liefst dat de passagiers ruim vóór het instappen een laxeermiddel gebruiken en goed schoongespoeld aan boord gaan. Vervolgens moeten al die passagiers netjes stil blijven zitten, tot ruim 10 uur aaneengesloten in de lucht, en hoop je dat ze niets anders nodig hebben dan een paar glaasjes water. Maar zo werkt het niet.

Hoewel de glamour van het vliegen onder druk staat, wordt er op lange-afstandsvluchten nog altijd veel aandacht besteed aan het eten in de lucht. Het is zo goed als onmogelijk om mensen dicht op elkaar in een aluminium sigaar te vervoeren zonder te zorgen voor een redelijke mate van afleiding. Eten is een vanzelfsprekende onderbreking van de monotone vlucht.

Op de grond worden, voorafgaande aan de vlucht, met kunst- en vliegwerk complete maaltijden voor honderden passagiers bereid die in de lucht alleen nog opgewarmd hoeven te worden. De verpakking voor die maaltijden is tot op de millimeter uitgetekend, alles past als een puzzel in elkaar. Glasheldere plastic bakjes met een minimale wanddikte passen precies op een stevig plastic dienblaadje. Na gebruik en terug op de grond kan veel weer schoongespoeld en opgestapeld worden, om daarna te worden hergebruikt.

Als alles om optimalisatie en gewicht draait, waarom wordt er dan nog steeds gebruikgemaakt van metalen bestek? Kunststof is toch veel lichter dan metaal? Plastic bestek blijkt in de lucht niet te werken, het wordt steeds opnieuw geprobeerd, vooral als de veiligheidsrestricties toenemen. Dan wordt het weer duidelijk, op de vierkante decimeter kun je met een plastic mes en vork onmogelijk snijden en prikken!

In de rubriek ManMade vraagt ontwerper Joost Alferink zich af waarom de dingen zijn zoals ze zijn.