Rapport hekelt Tsjechië om castratiebeleid

Tsjechië moet per direct stoppen met het chirurgisch castreren van zedendelinquenten. Dat zegt een speciale commissie van de Raad van Europa die bekijkt hoe het is gesteld met rechten van gevangenen in lidstaten.

Volgens de commissie worden misdadigers, die moeten instemmen met de ingreep, voor het blok gezet: ofwel castratie, ofwel lange gevangenisstraffen. Het maken van een afgewogen, vrije keuze zou daardoor onmogelijk zijn. De commissie vraagt zich ook af in hoeverre kandidaten op de hoogte zijn van mogelijke bijeffecten.

„Chirurgische castratie is een verminkende, onomkeerbare ingreep”, aldus een gisteren gepubliceerd rapport van de commissie. „De interventie heeft serieuze fysieke en mentale gevolgen.” Volgens de commissie ondergaan niet alleen zware criminelen de operatie, maar ook niet gewelddadige zedendelinquenten, zoals exhibitionisten. Het zou een archaïsche praktijk zijn, waarvan de effectiviteit onduidelijk is en die door veel landen al is opgegeven.

Volgens Praag gebeurt alles volgens de wet. „Een veroordeelde zedendelinquent zit in de gevangenis omdat de rechter vindt dat hij een gevaar voor de samenleving is”, zegt het Tsjechische ministerie van Justitie. „Zijn instemming kan alleen maar verkregen worden terwijl hij zijn straf uitzit. Dat kan moeilijk anders.”

Een delegatie van de commissie sprak vorig jaar in Tsjechië met veertien mannen, van wie er negen behandeld waren. Ook werden dossiers van 41 andere castraties onderzocht. In een geval werd medewerking geweigerd. Een gevangenisdirecteur wilde alleen inzage in dossiers geven met instemming van patiënten. De commissie hoeft daar niet om te vragen.

Volgens Tsjechië zijn de afgelopen tien jaar 94 chirurgische castraties uitgevoerd. De commissie vermoedt echter dat het om grotere aantallen gaat. Zij klaagt in het rapport over „inexacte informatie” die door Praag zou zijn geleverd. Sinds 2000 zijn in Tsjechië nog eens driehonderd mannen ‘chemisch’ gecastreerd, waarbij met injecties de productie van mannelijke hormonen wordt beïnvloed. Een ingreep die momenteel ook wordt getest in Polen, Italië, Frankrijk en Groot-Brittannië, voor veroordeelde pedofielen.

Lees het rapport op nrc.nl/buitenland