Genitale marteling

Vandaag, op de ‘Internationale Dag van Zero Tolerance Tegen Vrouwelijke Genitale Verminking’, heeft staatssecretaris Bussemaker (Volksgezondheid, PvdA) aangekondigd dat ze in 2012 van artsen, leerkrachten en leidsters van peuterspeelzalen verwacht dat zij bij machte zijn om een dreigende besnijdenis van meisjes te herkennen. Vervolgens zullen ze gehouden zijn om in actie te komen, bijvoorbeeld door het Advies- en Meldpunt Kindermishandeling te alarmeren.

Eerder al maakte Bussemaker haar voornemen bekend om bij signalen voor een aanstaande besnijdenis de ouders van het mogelijke slachtoffer per officieel contract en inclusief een lichamelijke controle te dwingen ervan af te zien.

Telkens als meisjesbesnijdenis aan de orde wordt gesteld, dient eerst expliciet te worden verhinderd dat er, door verhullende terminologie, wordt weggekeken van waar het voor staat: een onherstelbare ingreep, in opdracht van ouders uitgevoerd, niet bij vrouwen maar bij meisjes van 5 tot 12 jaar en soms ook bij baby’s. De besnijdenis varieert van een snee in de clitoris (Indonesië), of de amputatie van een gedeelte ervan (Egypte), tot het compleet wegkerven van dat orgaan. Sommige methoden voorzien ook in het afsnijden van de kleine schaamlippen en het aan elkaar naaien van de grote schaamlippen, op een kleine opening na (in onder meer Eritrea, Soedan, Somalië).

De reden is de eer van clan of familie. De smoes is dat onbesneden vrouwen seksueel onverzadigbaar zouden zijn, dus onbekwaam tot een kuis huwelijk. Het resultaat is een vaak getraumatiseerde vrouw voor wie seksuele bevrediging moeilijk tot onmogelijk is gemaakt en een bevalling extra pijnlijk. Is dit alles typisch islamitisch? Nee, al hebben islamitische geestelijken zich de traditie toegeëigend. Het is regiogebonden en patriarchaal geïnspireerd.

Ook meisjes die in Nederland wonen, naar school gaan, bij vriendinnetjes spelen, en groot worden, is de besnijdenis aangedaan. Hun aantal ligt naar schatting tussen de 50 en 500 per jaar. Oftewel, het is onduidelijk om hoeveel kinderen het gaat. Aangiftes zijn er niet, de paar meldingen die er waren kregen geen gevolg.

Bussemakers voorgenomen maatregelen treffen een specifieke groep van meisjes met allochtone achtergrond. Nemen hun ouders ze mee met vakantie naar een bepaald land van herkomst, dan zijn die verdacht. Is dat discriminerend? Misschien. Stigmatiserend? Mogelijk. Is het beroepsgeheim van hulpverleners in het geding? Zeker. En bij controle kun je zeggen dat de lichamelijke integriteit van de meisjes wordt geschonden. Maar bij een dreigende, onherstelbare schending van hun lichamen is die prijs niet te hoog.

Het is van het grootste belang dat de staatssecretaris niet alleen in de Kamer maar door alle betrokken instanties en op alle niveaus gesteund zal worden. Hier is geen ruimte voor begrip. Om de meisjes te behoeden voor verminking, kan het antwoord alleen maar zijn: forse maatregelen en controle op naleving. Genitale marteling van meisjes moet stoppen.