Andries Knevel als hervormer van de EO

Bij de koffieautomaten in het omroepgebouw van de EO gaat het gesprek nog maar over één onderwerp, zo onthulde Arie Boomsma in De wereld draait door. Orthodoxe christenen in Barneveld, op straat geïnterviewd door Nova, kunnen bijna niet geloven dat Andries Knevel het echt gezegd heeft.

Toch zat de wonderlijke spijtbetuiging over het creationisme door de man die alom wordt aangeduid als ‘het boegbeeld van de Evangelische Omroep’, er al een tijdje aan te komen.

Op 6 januari, aan het begin van het Darwinjaar, wijdde Knevel een hele uitzending van Het elfde uur aan drie als gelijkwaardig beschouwde opvattingen over de evolutieleer. Volgens strakke regels kregen drie woordvoerders precies evenveel ruimte toebedeeld: atheïstisch filosoof Bas Haring, voor wie de evolutietheorie even onomstreden is als de stelling van Pythagoras; bioloog, geoloog en creationist Tom Zoutewelle, die Darwins theorie „de grootste wetenschappelijke dwaling” acht; en moleculair biofysicus Cees Dekker, tot voor kort pleitbezorger van een tussenpositie, het zogeheten intelligent design. Nu noemt Dekker zich „theïstisch evolutionist”, verdedigt hij Darwin en zegt te zijn „teleurgesteld in de wetenschappelijke potentie van intelligent design.”

Voor een omroep die vanaf de jaren zeventig de evolutie te vuur en te zwaard bestreden heeft, was dit al een opvallende tournure. Maar dinsdag ging Knevel nog verder, in een aflevering van het programma ’t Zal je maar gebeuren. Daarin tekende Knevel een verklaring die hij hardop voorlas: „Vroeger geloofde ik dat de Schepping in zes maal 24 uur had plaatsgevonden en was ik creationist. Kort geleden geloofde ik nog in intelligent design. Ik herroep al mijn eerdere uitspraken hierover en erken mijn kinderen en kijkers op een (dwaal)spoor te hebben gebracht. Daar heb ik spijt van.”

Sinds 2006 is Knevel geen EO-directeur meer, maar het valt bijna niet voor te stellen dat zo’n ketterse daad buiten medeweten en goedkeuring van de programmaleiding uitgezonden kon worden. Toch is dat wat de huidige directeur Arjan Lock bij Pauw & Witteman beweerde. De EO betreurt nu dat een groot deel van de achterban in rep en roer is. Achteraf wordt er een solistische actie van Knevel van gemaakt. Dat is hypocriet en merkwaardig.

Knevel gedraagt zich als Maarten Luther die rebelse stellingen aan de kerkdeur nagelt. In de beste hervormerstraditie trekt hij zich niets aan van wat de meerderheid van zijn achterban denkt, want hij vindt dat hij gelijk heeft. Het kan tot een schisma leiden, maar dat moet dan maar. De EO begint een gewone omroep te worden, die niet meer sektarisch is.