Omroepbaas: tv-nieuws bundelen

Actualiteitenrubrieken op tv moeten meer samenwerken. Dat zei de voorzitter van de publieke omroep, Henk Hagoort, gisteren tijdens een debat van tv-journalisten.

Henk Hagoort, bestuursvoorzitter van de Nederlandse Publieke Omroep (NPO), wil kijken of de actualiteitenrubrieken Nova, EénVandaag en Netwerk aan kwaliteit kunnen winnen door meer samen te werken of voor een andere organisatievorm te kiezen.

Hij vindt dat deze programma’s nu te veel op elkaar lijken in onderwerpkeuze, stijl, taal en invalshoek. „Het is van tweeën één: of de identiteit en de missie van een omroep zijn richtinggevend voor de inhoud van een actualiteitenrubriek. Of er zijn alleen verschillen in vorm en stijl. En als dat laatste het geval is, kan schaalvergroting kwalitatieve voordelen hebben”, zei hij gisteren tijdens een debat over de kwaliteit van de nieuws- en informatievoorziening van de omroep. Deze bijeenkomst in een drukbezochte studio in het Mediapark was georganiseerd door journalistenvakbond NVJ en de NPO.

Als blijkt dat de identiteit van een omroep niet bepaalt hoe een actualiteitenrubriek journalistiek bedrijft, wil Hagoort de „kans pakken om journalistiek iets te winnen. Hoe kunnen we door samenwerken meer specialisten aantrekken of meer aan onderzoeksjournalistiek doen?”

De vorig jaar aangetreden bestuursvoorzitter wilde tot dusverre juist de pluriformiteit in het bestel benadrukken. „Ik hoor bij veel directeuren weinig ambitie om zich te profileren via de actualiteitenrubrieken.” Zijn uitspraak van vorig jaar dat „Netwerk, Nova en EénVandaag, net drie keer de Volkskrant zijn”, zorgde voor een verhitte discussie of de actualiteitenrubrieken te links zouden zijn.

Hagoort legde uit dat een kritische toon als links kan worden opgevat, maar dat betekent volgens hem niet dat de rubrieken ook politiek aan de linkerkant staan. Hagoort: „Toen ik na mijn aantreden in Buitenhof werd geïnterviewd, zei mijn buurman: dat was echt weer zo’n links programma.” De interviewer toetste zijn integriteit met enkele kritische vragen. „Dat wordt als links opgevat.”

Redacteuren van de actualiteitenrubrieken vinden dat er voldoende onderscheid is tussen de programma’s en dat zij aan vernieuwing – een andere klacht van Hagoort – doen. Zo is EénVandaag volgens verslaggever Willem Jan Bloem „een magazineachtig programma, gericht op een breed publiek dat ingewikkelde zaken eenvoudig wil weergeven”. Wat innovatie betreft, verwijst hij naar het onlinepanel van EénVandaag. Kijkers geven op de site hun kijk op het nieuws.

Netwerk is volgens redacteur Wilfred Scholten een reportagerubriek waarin nieuws vanuit een menselijk perspectief wordt belicht: „Wie anders brengt een reportage van vijftien minuten over de soldaat die Saddam Hoessein ontdekte?”

Nova, ten slotte, zendt veel studiogesprekken uit en besteedt meer aandacht aan onderzoeksjournalistiek en de Haagse politiek. „Uit onderzoek blijkt bovendien dat het publiek verschilt: de helft van de kijkers van EénVandaag kijkt nooit naar Nova”, zei Carel Kuyl, hoofdredacteur van Nova. Hij voegde er aan toe dat „als je jarenlang rubrieken uitkleedt dat niet de beste manier is om verschillen aan te zetten”.

Volgens Journaal-verslaggever Marieke de Vries heerst er sinds de opkomst van Fortuyn nog steeds een veenbrand in de samenleving. „Mijn vraag is: hebben we daar de vinger achter?”

Oud-journalist Aad van den Heuvel vindt dat dat de kern van de discussie had moeten zijn: „Al die mensen die vinden dat de politiek en de economie zich boven hun hoofden afspeelt en roepen: het zijn allemaal zakkenvullers. Het zijn woedende mensen. Hoe geven wij hun goed weerwoord? Of zijn wij daar te arrogant of te goed opgeleid voor?”

Volgens Hagoort bereikt de omroep deze groep maatschappelijk teleurgestelden onvoldoende – net zoals allochtonen en jongeren. „In hoeverre kunnen we hen bereiken zonder kwaliteit te verliezen?” Zijn antwoord: nieuwsrubrieken mogen hun journalistieke normen niet verlagen om publiek aan zich te binden dat ze nu niet bereiken.