Kankerstamcel weert straling

Onderzoekers van Stanford University hebben ontdekt waarom sommige vormen van borstkanker ongevoelig zijn voor bestraling. Het blijkt dat soms wel de kankercellen, maar niet de kankerstamcellen worden gedood schrijven ze vandaag online in Nature.

Sommige stamcellen in borstkankertumoren zijn van nature beter beschermd tegen radioactieve bestraling. Ze maken meer antioxidanten die de schadelijke effecten van straling tegengaan. Alle lichaamscellen produceren vrije radicalen in de vorm van reactieve zuurstofmoleculen of ‘ROS’. Dat is een normale bijkomstigheid van het verbruiken van zuurstof. ROS kunnen veel schade aanrichten aan DNA. Daarom maakt elke cel ook veel antioxidanten die aan ROS binden en deze uitschakelen.

Behandelingen tegen kanker, zoals ook bestraling, maken gebruik van de eigenschap van kankercellen om ROS te vormen. Het vernietigt hun genetische materiaal, zodat de kankercel afsterft.

Eerdere onderzoeken hadden al aangetoond dat gezonde bloedstamcellen en stamcellen in de hersenen lagere ROS-niveaus hebben dan de meer gespecialiseerde bloed- en zenuwcellen die zich uit die stamcellen ontwikkelen. Het bronmateriaal waaruit alle lichaamscellen zich vormen, is dus met een beter beschermingsmechanisme uitgerust dan gewone cellen. Dat geldt ook voor gezonde stamcellen in de bekledende cellaag van melkklieren in de muizenborst, ontdekten de onderzoekers. En helaas ook voor sommigen van hun ontspoorde soortgenoten in die cellaag, de kankerstamcellen.

De kankerstamcellen in borstweefsel van muizen en mensen die de Amerikanen onderzochten, maakten veel meer van de beschermende antioxidanten, en hadden daardoor minder ROS. Dat maakte die cellen beter bestand tegen bestraling.

De ontdekking biedt aanknopingspunten voor een nieuwe benadering voor de behandeling van kanker. Door het anti-ROS-systeem van kankerstamcellen selectief uit te schakelen, zouden de cellen gevoeliger worden voor de verzengende effecten van straling.