'Commissarissen die fouten maken, moeten hangen'

Een belangrijke adviseur beveelt minister Klink strenger toezicht op zorginstellingen aan. „De vrijblijvendheid moet eraf.”

Rien Meijerink maakt zich er „ontzettend druk” over. Dat toezichthouders van woningbouwcorporaties of zorginstellingen niet de dreiging voelen dat ze voor de rechter gesleept kunnen worden. Dat er voor patiënten of huurders geen autoriteit is waar zij een klacht kunnen indienen over falende bestuurders en toezichthouders.

Meijerink is voorzitter van de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (RVZ), die minister Klink (Volksgezondheid, CDA) binnenkort adviseert over goed bestuur in de zorg. Een stuurgroep onder Meijerinks leiding gaf eind vorig jaar ook advies over toezicht op woning bouwcorporaties.

Meijerink vindt dat het toezicht op besturen van woningbouwcorporaties en zorginstellingen niet op orde is. „Ik ben fel voorstander van verscherping van het interne toezicht.” Hij noemt de „afstandelijkheid” van de commissarissen bij woningbouwcorporatie Rochdale, gehandicapteninstelling Philadelpia, thuiszorgorganisatie Meavita en de IJsselmeerziekenhuizen „kwalijk”.

Rochdale-directeur Hubert Möllenkamp werd dit weekend ontslagen wegens overtreding van ‘interne regels’ en achterhouden van informatie. De commissarissen, verantwoordelijk voor het toezicht, traden dinsdag af.

CDA-coryfee Elco Brinkman, president-commissaris bij Philadelphia, greep niet in bij de megalomane projecten van de gehandicapteninstelling die nu op de rand van de afrond verkeert.

Commissaris van de koningin Harry Borghouts, oud-voorzitter van de raad van toezicht van IJsselmeerziekenhuizen, zei dat die raad geen verwijt trof voor jaren wanbeheer bij de ziekenhuizen.

Meijerink, naar aanleiding van deze incidenten: „Excessen moet je stevig aanpakken. Commissarissen die fouten maken, moeten hangen.”

Naming and shaming werkt beter dan scherpere wettelijke regels, meent hij. De overheid moet wel minimumnormen stellen, bijvoorbeeld voor verantwoorde zorg. Daarop kunnen bestuur en toezichthouder worden ‘afgerekend’.

Vooral het toezicht op kwaliteit en toegankelijkheid van woningcorporaties en zorginstellingen schiet tekort. Meijerink: „Uit onderzoek blijkt dat commissarissen daar laconiek over doen.”

Hij loopt vast vooruit op het advies aan Klink. Toezichthouders van zorgorganisaties, zegt hij, moeten hart hebben voor de publieke zaak: „Het moeten dus niet alleen bankdirecteuren zijn.” Ze moeten worden aangesproken op de problemen van de organisatie. Belanghebbenden als huurders of patiënten moeten met klachten terecht kunnen bij een „autoriteit”, die falende toezichthouders kan terechtwijzen. „Zo’n instantie zet commissarissen op scherp. De vrijblijvendheid moet eraf.”

De woningbouwsector moet volgens Meijerink ook een autoriteit in het leven roepen die oordeelt over prestaties, financiële continuïteit en bestuur van woningbouwcorporaties. Die instantie moet toezichthouders kunnen benoemen en dwangsommen kunnen opleggen. Ze zou de minister ook kunnen vragen om zwaardere sancties, zoals het ontslag van toezichthouders.

Meijerink vindt dat er verplichte openbare en onafhankelijke visitaties moeten komen, die leiden tot een oordeel over de prestaties van woningcorporaties. De onafhankelijke autoriteit houdt daar toezicht op.