Zijn er uren waarin het meer of minder regent?

Chantal Melser uit Utrecht vraagt zich af of er uren op de dag zijn waarop het duidelijk meer of minder regent dan gemiddeld. En: „Heeft de opwarming door de zon of de afkoeling van de oppervlakte ook invloed op de buienactiviteit?”

Beide vragen kunnen bevestigend beantwoord worden, laten Meteo Consult en het KNMI weten. In de zomermaanden is er een neerslagpiek in de namiddag en avond, en in de ochtenduren is het dan meestal droger. In de winter is er geen verschil.

KNMI-woordvoerder Harry Geurts legt uit dat de zon in de zomer van grote invloed is op het weerbeeld. Het verloop van het weer onder invloed van de zon wordt ‘dagelijkse gang’ genoemd: de oppervlakte wordt overdag warmer, gevolgd door afkoeling na zonsondergang. De kans op een bui – en onweer – is aan het einde van de middag en begin van de avond groter. Want voor buien zijn warmte en vocht nodig.

Geurts zegt dat ook uit metingen blijkt dat ’s zomers, in de namiddag en avond, meer regen valt. „Maar het zijn slechts gemiddelden. Het kan natuurlijk ook ’s ochtends regenen.” Een doorsneezomerdag verloopt volgens hem als volgt: in de ochtend is het onbewolkt waarna er in de loop van de dag wolkjes ontstaan die steeds groter worden en uiteindelijk uitmonden in buien. In de winter zijn geen uren waar een neerslagpiek is waar te nemen. Dit komt doordat de zon in deze periode minder invloed heeft, de ‘dagelijkse gang’ is hierdoor minder aanwezig.

Ook de locatie kan van invloed zijn op de kans op regen, zegt Geurts. Zo valt er in de zomer in het binnenland gemiddeld het meest, omdat het daar het warmst is. In het najaar is het de beurt aan de kustprovincies. „Het zeewater is dan opgewarmd, wat de buienactiviteit bevordert.”

Bert Holtslag, hoogleraar meteorologie aan Wageningen Universiteit, zegt dat het gebied op en rond de Veluwe vaak de neerslaglijstjes aanvoert. Dit komt door de daar aanwezige droge zandgronden die snel warm worden. Ook de hogere ligging speelt een rol. Holtslag licht toe: „De lucht wordt dan gedwongen om op te stijgen en koelt daardoor. Hierdoor vormen zich wolken en ontstaat neerslag .”

Steven Verseput