Willem II geeft training in scherfvest

Willem II-speelsters gaven in Kabul training aan de beste voetbalsters van de stad.

Voetbal is voor vrouwen in Afghanistan nog altijd niet zonder gevaar.

Voetballen voor je plezier, met het risico dat je wordt doodgeschoten. Afghaanse vrouwen hebben het ervoor over. Onder de Talibaan was het hun verboden een sport te beoefenen. Hoewel het nu, na de val van het regime in 2001, wordt gedoogd is het trappen van een balletje nog steeds niet zonder gevaar. Begin januari gaven Willem II-speelsters Jessica Torny en Petra Dugardein voetbalclinics in Kabul aan de achttien beste voetbalsters van de stad. Hiermee kwam een langgekoesterde wens van een van de Afghaanse speelsters uit.

Een week na het tweedaagse bezoek praat middenveldster Torny (28) vol bewondering over de Afghaanse vrouwen. „Behalve dat het gevaarlijk is, moeten sommigen twee uur lopen om bij de training van hun team te komen. Erg dapper dat niets hen weerhoudt”, vertelt Torny in de welkomsthal van het Willem II-stadion.

De trip was niet zonder risico’s. Daarom verplaatsten de speelsters zich vaak met scherfvest, helm en gewapende beveiligers. En vooraf werd gevreesd dat de Afghaanse speelsters zouden afhaken als er te veel rumoer zou ontstaan over het project.

Hoewel de Afghaanse pers massaal aanwezig was – de trainingen waren in heel het land op tv te zien – kwamen ze allemaal. „De meiden waren erg enthousiast, ze wilden alles van ons weten. En ze waren zeer gastvrij, terwijl het juist de bedoeling was dat zij in de watten werden gelegd.”

Volgens de 62-voudig international zat er een aantal talentvolle speelsters tussen. Maar doordat het ten tijde van de Talibaan verboden was te voetballen hebben zij nooit de kans gekregen hun talent te ontwikkelen. „Het was geen eredivisieniveau. Ze moeten nog een inhaalslag maken. Vooral qua motoriek en coördinatie.”

Veel speelsters zouden op de tweede dag van de clinics, die werden gegeven op het hoofdkwartier van Kabul, niet komen omdat ze een staatsexamen hadden. Tegen de verwachting in kwamen ze toch: „We doen wel herexamen, want morgen zijn jullie weer weg.”

De buitenlandse trip was een initiatief van Gijs Wanders. De oud-nieuwslezer bezocht Afghanistan in 2007 voor zijn voorstelling Breekbaar Nieuws. Hij interviewde hiervoor destijds onder anderen Azadeh, een twintigjarig meisje dat voor het nationale team uitkomt. Zij vertelde Wanders dat ze één grote wens had: een keer voetballen met vrouwen uit een buitenlands team. „Toen de Talibaan nog aan de macht was, had ze hier van gedroomd”, zegt Wanders.

Vrouwen die sporten worden er volgens hem amper getolereerd. Zo verhuisde de familie van Azadeh, wiens zusje ook voetbalt, nadat de buurt zich verzette tegen het gezin vanwege de voetballende dochters. Ook had de vader van Azadeh zijn kinderen nog nooit zien spelen. Wanders: „Het ligt heel gevoelig. Je mag als man niet naar sportende vrouwen kijken.” Bij de clinics, waar Wanders ook bij was, zag de vader zijn dochters voor het eerst voetballen.

Na zijn bezoek twee jaar geleden zocht Wanders steun bij oud-staatssecretaris Clémence Ross, nu voorzitter van de Stichting Eredivisie Vrouwen, om de droom van Azadeh te realiseren. Al snel kwamen Torny en Dugardein in beeld doordat zij hun voetbalcarrière combineren met een baan bij de Koninklijke Landmacht. Ross, die meereisde als delegatieleidster, probeert permanente steun te regelen voor sportende vrouwen in Afghanistan. „We gaan eerst kijken waar behoefte aan is. Zoals materialen en het verzorgen van trainingen.”

Ross ziet veel potentie. „Als ze hun leven op het spel zetten om te kunnen voetballen, zegt dat veel over de vastberadenheid van deze vrouwen.”