Mensensmokkel op een bevroren Rio Grande

Frozen River. Courtney Hunt. Met: Melissa Leo, Misty Upham. In 4 bioscopen. ****

Volgens jurylid Quentin Tarantino, die Frozen River vorig jaar tijdens het Sundance Filmfestival met de grote juryprijs bekroonde, was deze „volkomen naturalistische film een van de opwindendste thrillers” die hij in lange tijd had gezien. En zo is het maar net. Dat hadden de bezoekers van het afgelopen Filmfestival Rotterdam ook door. Daar eindigde het debuut van schrijfster/regisseuse Courtney Hunt hoog op de lijst van de publieksfavorieten.

Het begint allemaal als een typische Amerikaanse indie, gesitueerd te midden van trailer trash aan de rand van een indianenreservaat op de grens van Amerika en Canada. Ray wordt op een ochtend wakker om te ontdekken dat haar uitvreter van een echtgenoot er met het spaargeld vandoor is. Niks aan de hand, ga maar gewoon naar school, houdt ze de kinderen voor. Maar zo eenvoudig is het allemaal niet. Kommer en kwel is het daar, want het is ook nog winter en wit besneeuwd. Het is zo’n milieu waar popcorn op het menu staat omdat het geld even op is.

Voor Hunt is dat niet genoeg. Ze besluit haar hoofdpersoon op de proef te stellen om uit te vinden hoever je eigenlijk kunt gaan voor een dak boven je hoofd of je eigen hachje, uit idealisme, of gewoon omdat je in de tang zit. Voor ze het weet smokkelt Ray illegale immigranten uit Canada over de bevroren Saint Lawrence-rivier de VS in en speelt ze een kat-en-muis-spelletje met grenspolitie en mensenhandelaren.

Frozen River is zowel sociaal geëngageerd drama als thriller. De film is vooral sterk dankzij de centrale rol van Melissa Leo, een actrice die mooi is van verweerdheid, op wier gezicht je de sporen van vele jaren schrale wind ziet lopen als krassen in het ijs. Het alledaagse realisme dat zij uitstraalt, wordt versterkt door de aandacht voor details die Courtney Hunt in haar regie heeft. Frozen River berust op zorgvuldig onderzoek, het is op ware verhalen gebaseerd. Zo krijgt de Rio Grande, de grensrivier tussen Mexico en de VS die het toneel was van talloze westerns waarin werd gesmokkeld, er in het verstilde idioom van Frozen River een bevroren spiegelbeeld van de Amerikaanse droom bij.