Een schilder met een camera

Fotograaf Dirk Buwalda onderscheidde zich door zijn oplettend oog.

Het gebeurde op dezelfde dag, op dezelfde ochtend, eind oktober vorig jaar. Fotograaf Dirk Buwalda (Jakarta, 1947) kreeg van de oncoloog te horen dat de ziekte die in 2006 bij hem werd geconstateerd ongeneeslijk was. Terwijl hij in zijn woning in Edam het nieuws verwerkte, belde zijn dochter Katrien uit het buitenland. Ze was zwanger, hij zou voor het eerst opa worden.

Leven en dood, in allerlei gedaantes. Het is ook het onderwerp van het werk dat Buwalda maakte na het constateren van de ziekte. Zijn „ultieme project”, noemde Buwalda het boek Ver weg om de hoek dat hij drie maanden geleden presenteerde. Het bevat een selectie van foto’s die hij de afgelopen veertig jaar maakte. Het was hem, grasduinend in mappen vol afdrukken, opgevallen dat of hij nu bij vuilnisbelten in El Salvador was of bij slachtoffers van de cafébrand in Volendam, de beelden identiek waren. „Ik kreeg het idee dat mensen overal hetzelfde zijn. Een World Press Photo kun je dus winnen met een foto van om de hoek”, zei Buwalda vorig jaar.

Prijzen won hij regelmatig. Hij behaalde negen keer een eerste prijs bij de Zilveren Camera. En hij wist een tweede (1979) en een derde prijs (1997) in de wacht te slepen bij World Press Photo. Buwalda onderscheidde zich door zijn geëngageerd, oplettend oog. Dat had te maken met zijn opleiding: Buwalda zat in de jaren zestig op de School of Art in Glasgow en doorliep daarna de St. Martins School of Art in Londen. Hij vond zichzelf een schilder met een camera. Zijn carrière begon hij bij Panorama, hij fotografeerde jarenlang voor het Nederlands Danstheater en werkte voor maandblad M van NRC Handelsblad.

Er zijn weinig plekken op de wereld die hij niet heeft gezien. En hij kon er enthousiast over vertellen. Over hoe hij streekgenoten Willem Schouten en Jacob Lemaire achterna reisde die in 1616 als eersten de onderste punt van Zuid-Amerika, Kaap Hoorn, passeerden. Buwalda wist de Chileense marine zo gek te krijgen om hem daar een middag af te zetten. Hij maakte er schitterende, grijsgrauw desolate foto’s van het einde van de wereld.

Bekijk foto’s van Dirk Buwalda op nrc.nl/kunst