Dit varken wordt met kooldioxide verdoofd, lijdt het pijn?

Slachtvarkens worden eerst verdoofd met kooldioxide.

Stichting Varkens in Nood toont videobeelden waarop te zien is hoe dat gaat.

Lijdt een varken pijn als het wild op en neer springt en naar adem hapt omdat het wordt verdoofd door vergassing? Niet noodzakelijkerwijs, zegt minister Gerda Verburg (Landbouw, CDA). „Er hoeft geen directe relatie te zijn tussen de mate van bewusteloosheid en de visueel waarneembare symptomen”, schreef Verburg in antwoord op vragen uit de Tweede Kamer over deze verdovingsmethode met kooldioxide die in Nederlandse slachthuizen wordt gebruikt. „Het kan visueel lijken of de dieren ongerief ervaren terwijl de dieren wel buiten bewustzijn zijn.”

Vanmiddag debatteert de Tweede Kamer over deze kwestie naar aanleiding van videobeelden die de Stichting Varkens in Nood vorige week naar buiten bracht. De beelden zijn van een test aan de Universiteit van Zürich en tonen een varken dat gewend is om zijn eten en drinken in een aparte, afgesloten ruimte te krijgen. Op een dag wacht het dier geen eten, maar een langzaam stijgend niveau van kooldioxide. Het dier springt wild in het rond tot het uiteindelijk uitgeput neervalt. Bijgekomen uit de verdoving weigert het dier nogmaals de ruimte in te gaan om gevoerd te worden. Liever onthoudt het zich drie dagen van voedsel en water.

„Onaanvaardbaar”, zegt Marianne Thieme, fractievoorzitter van de Partij voor de Dieren, over het lijden van het varken en dus eist ze een verbod van deze verdovingsmethode. Verburg heeft de Kamer geschreven dat ze niet van plan is nieuw onderzoek naar deze bedwelmingsmethode te doen, laat staan dat ze van plan is het te verbieden. De methode is geheel in overeenstemming met de Europese regels, aldus Verburg.

Deze regels staan twee verdovingsmethoden toe, alvorens een varken door een slachter met een mes de keel wordt doorgesneden om in korte tijd dood te bloeden. Naast gasverdoving wordt ook gebruikgemaakt van elektrocutie door middel van een klem op de kop.

Het Nederlandse Vion, de grootste slachterij van Europa, zegt dat beide methoden voor- en nadelen hebben. Elektrocutie is snel maar heeft individueel plaats terwijl varkens sociale dieren zijn. Gasverdoving kost 10 tot 20 seconden maar in de slachterij gebeurt dit in groepen zodat het varken niet de stress heeft van afscheiding van groepsgenoten. „Het transport-, stal- en verdovingsproces is erop gericht dat het dier minimale stress ervaart in het gehele traject in de slachterij”, deelt Vion mee.

Varkens in Nood stelt dat controle op het lijden van de dieren onmogelijk is, óók door de toezichthoudende Voedsel en Waren Autoriteit, omdat de verdoving plaats heeft in afgesloten ruimtes die geen ramen hebben en waarin geen camera’s zijn geïnstalleerd. Volgens de organisatie is dit gebrek aan transparantie in strijd met de Europese wetgeving.

Desondanks vindt minister Verburg het niet nodig camera’s in deze cellen te plaatsen want, zo schreef ze aan de Kamer, controle en registratie van het gasmengsel, evenals „visuele beoordeling van de dieren nadat ze uit de bedwelmingskamer komen, zijn effectiever dan het op afstand beoordelen van de dieren via een camera.” Voor varkens in Nood is het gebrek aan beelden slechts een bewijs dat de verdovingsmethode „het daglicht niet kan verdragen”.

De videobeelden van de proef staan op nrcnext.nl/links