Controverse over gasverdoving van varkens

Varkens worden voor de slacht verdoofd met kooldioxide. Varkens in Nood toont videobeelden van zo’n verdoving. De politiek vraagt zich af hoe diervriendelijk dit is.

Lijdt een varken pijn als het wild op en neer springt en naar adem hapt omdat het wordt verdoofd met gas? Niet noodzakelijkerwijs, zegt minister Gerda Verburg (Landbouw, CDA). „Er hoeft geen directe relatie te zijn tussen de mate van bewusteloosheid en de visueel waarneembare symptomen”, schreef Verburg vorige week in antwoord op vragen van Tweede Kamerlid Krista van Velzen (SP) over deze verdovingsmethode met kooldioxide die in Nederlandse slachthuizen wordt gebruikt. „Het kan visueel lijken of de dieren ongerief ervaren terwijl de dieren wel buiten bewustzijn zijn.”

De discussie is aangezwengeld door videobeelden die de Stichting Varkens in Nood naar buiten heeft gebracht. De beelden zijn van een test bij de Universiteit van Zürich en tonen een varken dat gewend is om zijn eten en drinken in een aparte, afgesloten ruimte te krijgen. Op een dag wacht het dier geen eten, maar een langzaam stijgend niveau van kooldioxide. Het dier springt wild in het rond tot het uiteindelijk uitgeput neervalt. Bijgekomen uit de verdoving weigert het dier nogmaals de ruimte in te gaan om gevoerd te worden. Liever onthoudt het zich drie dagen van voedsel en water.

„Onaanvaardbaar”, zegt Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren over het lijden van het varken en dus eist ze een verbod van deze verdovingsmethode. Geheel in overeenstemming met de Europese regels, zegt echter minister Verburg, die niet van plan is de methode te verbieden. Vandaag zou de Tweede Kamer een spoeddebat hierover voeren, maar PvdD, SP en GroenLinks hebben besloten te wachten tot maart, als het resultaat van onderzoek naar het gebruik van andere gasmengsels bekend wordt gemaakt.

De regels staan momenteel twee verdovingsmethoden toe, alvorens een varken met een mes de keel wordt doorgesneden om in korte tijd dood te bloeden. Naast gasverdoving wordt ook gebruikgemaakt van elektrocutie door middel van een klem op de kop.

Het Nederlandse Vion, de grootste slachterij van Europa, zegt dat beide methoden voor- en nadelen hebben. Elektrocutie is snel, maar heeft individueel plaats, terwijl varkens sociale dieren zijn. Gasverdoving kost 10 tot 20 seconden, maar in de slachterij gebeurt dit in groepen zodat het varken niet de stress heeft van afscheiding van groepsgenoten. „Het transport-, stal- en verdovingsproces is erop gericht dat het dier minimale stress ervaart in het gehele traject in de slachterij”, deelt Vion mee.

Varkens in Nood stelt dat controle op het lijden van de dieren onmogelijk is, óók door de toezichthoudende Voedsel en Waren Autoriteit, omdat de verdoving plaats heeft in afgesloten ruimtes die geen ramen hebben en waarin geen camera’s zijn geïnstalleerd. Volgens de organisatie is dit gebrek aan transparantie in strijd met de Europese wetgeving.

Desondanks vindt minister Verburg het niet nodig camera’s in deze cellen te plaatsen, want, zo schreef ze aan de Kamer, controle en registratie van het gasmengsel, evenals „visuele beoordeling van de dieren nadat ze uit de bedwelmingskamer komen, zijn effectiever dan het op afstand beoordelen van de dieren via een camera”. Voor Varkens in Nood is het gebrek aan beelden slechts een bewijs dat de verdovingsmethode „het daglicht niet kan verdragen”.

De video is te zien opnrc.nl/economie