Zien met je lichaam

Proefpersonen herkennen zichzelf in dansende stipjes.

Ze stellen zich onbewust voor hoe het voelt om de beweging uit te voeren.

Hoewel mensen hun vrienden vaker zien lopen dan zichzelf, herkennen ze toch zichzelf en hun eigen manier van bewegen gemakkelijker dan een vriend, in filmpjes waarin de personen volledig onherkenbaar zijn gemaakt. Die liepen (of sprongen, dansten, etcetera) met lampjes op hun belangrijkste gewrichten en hoofd geplakt. Alleen die lampjes bleven in de filmpjes behouden, dus waren nog slechts silhouetten zichtbaar, bestaande uit dertien lichtgevende stipjes.

Hieruit blijkt dat mensen zich bij het identificeren van de personen in de filmpjes niet alleen baseren op wat ze zien, maar ook op wat ze voelen: ze gebruiken niet alleen visuele, maar ook motorische informatie. Mensen stellen zich onbewust voor hoe het is om de actie die ze zien, uit te voeren en ‘voelen’ dat het past. Dat schrijven Amerikaanse psychologen in het februarinummer van Journal of Experimental Psychology: Human Perception and Performance.

Deelnemers aan het onderzoek werd overigens niet gevraagd om zichzelf aan te wijzen. Ze kregen telkens twee filmpjes te zien en moesten dan zeggen of ze daarin dezelfde acteur zagen of twee verschillende acteurs. Ze zeiden vaker correct ‘dezelfde’ als het, zonder dat ze dat wisten, filmpjes van henzelf waren, dan wanneer het filmpjes van een vriend of een onbekende waren. Dus ze herkenden zichzelf zonder dat ze dat wisten.

Dit gebeurde alleen wanneer de personen in de filmpjes van opzij, van voren of van achteren waren gefilmd, dus in ‘derdepersoonsperspectief’ – een manier waarop de meeste niet-beroemdheden zich zelden zien, en al zeker niet niet in spiegelbeeld. Deze resultaten ondersteunen de theorie dat mensen zich een beeld vormen van hun eigen lichaam in interactie met anderen, die hen immers wel op die manier zien.

Als de personen van bovenaf waren gefilmd, in een soort ‘eerstepersoonsperspectief’, identificeerden ze zichzelf niet beter.

De techniek om bewegingen met lampjes of sensoren te registreren voor personages in games en films, heet ‘motion capture’. De dansende pinguins in Happy Feet zijn met motion capture opgenomen. Bekijk hoe op nrcnext.nl/links.