Wind uit de zeilen van de onderbuik-tv

Op het eerste gezicht lijkt het nieuwe vooravondprogramma Dichtbij Nederland (NPS) wel een kloon van Editie NL (RTL 4) en Hart van Nederland (SBS 6). Al deze dagelijkse magazines worden gemaakt voor de omvangrijke groep televisiekijkers die het grote nieuws maar ingewikkeld vindt en liever kennis neemt van overzichtelijke nieuwtjes waar ‘gewone mensen’ bij betrokken zijn.

De dubbelpresentatie speelt met A4’tjes op haar desk, maar staart voornamelijk breed glimlachend in de autocue, als konijnen in het licht van de koplampen. Tussen de voorgeschreven teksten door is er af en toe ruimte voor een quasispontane, gezellige interactie, alsof ze het nieuws op dat moment ook voor het eerst horen. Carrie ten Napel en Simone Weimans maken de indruk vers te zijn geplukt bij een regionale omroep.

In de eerste aflevering van Dichtbij Nederland was er aandacht voor tante Gerrie die vanuit een scootmobiel de lof zingt van haar prachtwijk in Deventer en voor vrijwilligers in de Amsterdamse buurt Bos en Lommer die rolstoelen pasklaar maken voor hergebruik in Suriname. Ook schrijft de formule snippertjes glamouractualiteit voor. Prins Willem Alexander en prinses Máxima, die hun zevende trouwdag vieren, en Najib Amhali arriverend in een oranje bolide bij de filmpremière van Spion van Oranje zijn dan wel geen helemaal gewone mensen, maar worden wel zo ervaren.

We worden ook bijgepraat over wateroverlast op Curaçao en juist watertekort in Paramaribo. Dat is namelijk het cruciale verschil in Dichtbij Nederland, onder eindredactie van Frans Jennekens, die verantwoordelijk was voor PREMtime en de rest van de minderhedenprogrammering van de NPS. Het kleine nieuws komt ook uit ‘buurlanden’ als Marokko, de Antillen en Turkije. Het openingsitem over de mishandeling van een buschauffeur in Tilburg wordt ook beschouwd door de ogen van een allochtone collega.

Het programma vervult een kerntaak van de Publieke Omroep, door de commerciële grassroots-rubrieken de wind uit de zeilen te nemen. Door zich te richten op de behoeften en interesses van de ‘maatschappelijk teleurgestelden’, zonder de bijbehorende verontwaardigde toon en dagelijks opgediende porties criminaliteit en wantrouwen tegen de machtselite, kunnen de onderbuikgevoelens misschien eens in een andere richting gestuurd worden. De PVV had die opzet goed aangevoeld, toen ze Kamervragen stelde over het voor dit programma verplaatsen van Sesamstraat naar vijf uur. Als de rubriek meer begrip kan wekken voor de alledaagse zorgen in andere culturen dan die van de witte Nederlander, dan verdient het experiment het voordeel van de twijfel.