Ontwerper die fantasie ruimte gaf

Met de uitvinding van Playmobil maakte Hans Beck van Geobra Brändstatter de grootste speelgoedproducent van Duitsland, met een omzet van 452 miljoen euro.

Als de Nederlandse speelgoedimporteur Otto Simon zich in 1974 op de internationale speelgoedbeurs in Neurenberg niet in tegenstelling tot zijn collega’s meteen geloofde dat Playmobil prachtig speelgoed was, dan had de wereld waarschijnlijk weinig meer van de kleine plastic speelgoedfiguurtjes vernomen. Maar dankzij een megaorder van Simon, de volledige jaarproductie van bijna een miljoen exemplaren die bovendien vooruit werd betaald, kon Playmobil uitgroeien tot het succesvolste speelgoedmerk na Lego.

Vrijdag overleed Hans Beck de bedenker van Playmobil op 79-jarige leeftijd na een ernstige ziekte. Dat maakte de producent van Playmobil, het Duitse Geobra Brandstätter, gisteren bekend.

Beck, opgeleid als meubelmaker, trad in 1958 als ontwerper in dienst van het familiebedrijf Geobra Brandstätter in zijn woonplaats Zirndorf. Begin jaren zeventig kreeg hij van directeur Horst Brandstätter de opdracht een speelgoedsysteem te ontwikkelen dat telkens via kleine aanpassingen weer nieuwe producten kon opleveren. Op die manier kon het bedrijf besparen op ontwikkelkosten. Drie jaar later kwam Beck met een ontwerp dat Brandstätter goedkeurde: beweegbare poppetjes van 7,5 centimeter hoog, met grijphandjes die voorwerpen konden vasthouden. De gezichtjes kregen een sympathieke glimlach.

„Mijn figuurtjes waren tamelijk simpel, maar dat gaf kinderen juist ruimte voor hun verbeelding”, zei Beck in 1997 in een interview met de Amerikaanse krant Christian Science Monitor. Hij testte zijn prototypes bij kinderen die bij hem op bezoek kwamen. „Ze accepteerden ze meteen.”

De oliecrisis van begin jaren zeventig stimuleerde de ontwikkeling van Playmobil. Plastic, een aardolieproduct, werd een dure grondstof en dat betekende grote afzetproblemen voor Geobra Brandstätter, dat huishoudelijke voorwerpen en groot speelgoed van kunststof produceerde. In de kleine poppetjes van Beck zag Horst Brandstätter een mogelijkheid plastic producten met een relatief hoge marge te vervaardigen.

De eerste mannetjes waren werklieden, ridders en indianen. Later werden de ontwerpen steeds complexer, tot aan complete piratenschepen en circustheaters toe. Beck bleef tot zijn pensionering in 1998 betrokken bij de ontwikkeling van nieuwe figuurtjes.

Het speelgoed is nog altijd populair. Playmobil boekte in 2008 voor het achtste jaar op rij een omzetrecord. De omzet nam met 11 procent toe tot 452 miljoen euro.