Het Russische bouwwerk is aan het wankelen

Russen komen massaal in opstand tegen het economisch beleid van Medvedev.

Ruim 8,5 miljoen Russen verloren dit jaar hun baan.

In het hele land regent het faillissementen. Volgens onafhankelijke onderzoeksinstituten hebben sinds 1 januari meer dan 8,5 miljoen Russen hun baan verloren. Officiële cijfers spreken van anderhalf miljoen. Enkele duizenden Russen hebben afgelopen weekeinde gedemonstreerd tegen het economisch beleid van president Medvedev en premier Poetin. Het was de grootste uiting van onvrede onder de Russische bevolking in jaren.

De demonstraties waren gericht tegen de wijze waarop de regering de economische crisis aanpakt. De afgelopen maanden is de helft van Ruslands financiële reserves van 600 miljard dollar aangewend om de economie te steunen. Het meeste geld ging op aan vergeefse pogingen om de roebel overeind te houden.

Nu steeds meer mensen hun baan verliezen, lijken de Russen in toenemende mate te beseffen hoe kwetsbaar de Russische economie is, aangezien die haar kracht voornamelijk ontleent aan een hoge olieprijs. Nu die olieprijs is gekelderd, wankelt het bouwwerk dat Vladimir Poetin de afgelopen acht jaar met behulp van zijn gecentraliseerde, verticale machtssysteem heeft opgebouwd.

Veel Russen, die Poetin dankbaar zijn voor de welvaartsstijging tijdens zijn presidentschap, zouden zich tegen de regering kunnen keren nu zij die welvaart dreigen te verliezen. Op een plein in het centrum van Moskou organiseerde de Communistische Partij zaterdag een protestbijeenkomst waaraan zo’n duizend mensen deelnamen. De demonstratie, die was toegestaan door de autoriteiten, was omgeven door een leger van duizenden politieagenten. Communistenleider Gennadi Zjoeganov riep de regering op te stoppen met het westerse economisch model en terug te keren naar de centraal geleide planeconomie van de Sovjet-Unie.

Na afloop van de bijeenkomst naderde Edouard Limonov, leider van de verboden Nationaal Bolsjewistische Partij, met enkele aanhangers de plaats van samenscholing. Zij werden onmiddellijk gearresteerd en brachten de nacht in de cel door.

Een demonstratie van zo’n tweehonderd aanhangers van oppositiepoliticus Garry Kasparov, die geen toestemming had gekregen te betogen, reisde met de metro naar het stadscentrum, op de hielen gezeten door de politie. De deelnemers zwaaiden met banieren waarop te lezen stond: ‘Weg met de politiestaat’ en ‘Rusland zonder Poetin’.

Eenmaal in het centrum aangekomen werden de betogers door gemaskerde mannen met ijzeren staven in elkaar geslagen. In de straten waren demonstranten met bebloede gezichten te zien. Dergelijk buitensporig geweld werd tot nog toe niet toegepast bij demonstraties.

In Vladivostok gingen zaterdag zo’n 2.500 mensen de straat op om te protesteren tegen de door de premier op 11 januari ingevoerde drastische verhoging van de importbelasting op Japanse tweedehandsauto’s. Door deze maatregel worden tienduizenden Russen, die afhankelijk zijn van deze autohandel, gedupeerd.

De afgelopen week werden in diverse Russische steden activisten van de oppositie preventief gearresteerd. Zij moesten tien dagen de cel in. De officiële reden voor hun vasthouding was dat zij een boete van 7 euro voor een eerdere verstoring van de openbare orde niet hadden betaald. Hun advocaten beweren dat de arrestaties in strijd met de wet zijn. De overheid zou ermee willen verhinderen dat de activisten dit weekeinde nog meer protesten zouden kunnen organiseren.

Behalve anti-Kremlinbetogingen werden zaterdag in verschillende Russische steden ook pro-Kremlinbetogingen georganiseerd. Anders dan bij de protesten van de oppositie werd hiervan op de staatstelevisie uitvoerig verslag gedaan.

Op het Manegeplein in Moskou verzamelden zich zo’n negenduizend betogers om hun steun uit te spreken voor de regering. Zij werden door politieagenten van thee en koekjes voorzien. Het beeld dat de Russische televisiekijkers dit weekeinde van de demonstraties kregen, was er dan ook een van pais en vree.