Tranen om gemiste kansen

Roger Federer hoopte in Melbourne zijn veertiende grandslamtitel te winnen. Maar hij moest in een vijfsetter buigen voor zijn eeuwige rivaal Nadal.

Roger Federer schrok van zijn eigen woorden. God, it’s killing me, zei de man die door velen als de grootste tennisser aller tijden wordt beschouwd. In een zeldzaam kwetsbaar moment barstte de Zwitser gisteren in tranen uit na zijn verloren vijfsetter tegen Rafael Nadal in de finale van de Australian Open. De nummer twee van de wereld was dicht bij zijn vierde titel in Melbourne geweest. Maar een mindere fase aan het begin van de vijfde set had hem genekt: 5-7, 6-3, 6-7, 6-3 en 2-6.

Roger Federer is op het eerste gezicht een koele kikker. Iemand die als hoffelijk, sportief en sociaal bewogen door het leven gaat, maar doorgaans geen spier vertrekt als hij op de baan in het nauw wordt gebracht door een tegenstander. Zijn tennis heeft de precisie van een Zwitsers uurwerk. En als het een keer wat minder gaat, zet hij de zaken weer recht met zijn gevarieerde service en fluwelen forehand.

Maar achter dat koele masker gaat een emotioneel mens schuil. Een voormalig driftkikkertje dat op weinig respect van zijn juniorcollega’s kon rekenen. Pas met het winnen van zijn eerste grandslamtitel op Wimbledon, bijna zes jaar geleden, kreeg Federer zijn emoties beter onder controle. Zijn overwinning op Mark Philippoussis werkte louterend: sindsdien laat hij zich niet meer leiden door zijn temperament, maar door zijn talent.

Rafael Nadal is misschien wel de enige tennisser ter wereld die de 27-jarige Zwitser uit zijn comfort zone kan halen. Dat bleek vorig jaar tijdens hun historische Wimbledonfinale (die de Spanjaard in vijf sets won). En dat bleek gisteren weer bij hun eerste grandslamfinale op hardcourt. De anders zo gereserveerde Zwitser wist dat hij niet zijn eigen spel kon spelen. Er was maar één manier om de Spaanse krachtpatser te verslaan: door zich helemaal bloot te geven en veel risico te nemen. Niet voor niets was het Fernando Verdasco die Nadal in de halve eindstrijd tot wanhoop dreef: de expressieve Madrileen kreeg de nummer één van de wereld met dat strijdplan vrijdag bijna op de knieën.

Hun ruim vijf uur lange marathonwedstrijd had Nadal allesbehalve geknakt. Hij was wat vermoeider dan anders, gaf hij voorafgaand aan de krachtmeting met Federer toe. Maar eenmaal op de baan oogde hij gretig en fit. Met nu eens een vlakke backhand, dan weer een topspinforehand beukte hij van meet af aan op de Zwitser in. Die wist zich duidelijk geen raad met de energieke verschijning aan de overzijde van het net. Onzeker zocht hij zijn weg vanachter de baseline. Aan het voorgenomen service-volleyspel kwam hij in de eerste zes games niet toe: de zenuwen gierden Federer duidelijk door het lijf.

Na de eerste set met 7-5 te hebben ingeleverd, kwam de Zwitser beter in zijn spel. Hij werd weliswaar in zijn derde servicebeurt gebroken, maar trok de wedstrijd in evenwicht met een paar agressieve returns. Come on, klonk het hartstochtelijk uit de keel van de tennisser die gisteren zijn achttiende grandslamfinale speelde. Voor het eerst sinds lange tijd toonde Federer weer wat emotie op de baan. En het leverde hem na bijna twee uur setwinst op.

In het volgende bedrijf verzuimde de Zwitser liefst zes breekpunten te benutten. En ook in de tiebreak produceerde hij een paar fikse afzwaaiers. „Ik heb veel kansen gehad”, gaf Fed Express na afloop toe. „En daar heb ik duur voor moeten betalen.” Eigenlijk vond de Zwitser dat hij de titel op een presenteerblaadje aan zijn opponent had aangereikt met zijn belabberde vijfde set. „Ik geef toe dat Rafa een van de zwaarste opponenten is voor een lange wedstrijd. Maar het is niet altijd de betere speler die wint.”

Galant als altijd gaf Nadal juist alle credits aan zijn tegenstander. En benadrukte hij dat Federer eigenlijk de meest complete speler van de twee is. „Vergeet niet dat je een groot kampioen bent”, hield hij de geëmotioneerde verliezer tijdens de prijsuitreiking voor. En verwijzend naar diens streven om het record van Pete Sampras te evenaren: „Die veertiende grandslamtitel komt heus nog wel. Je moet gewoon wat geduld hebben.”

Na vijf van Nadal verloren finales op rij – op zowel gras, gravel als hardcourt – is de vraag hoe realistisch dat scenario is. Want Federer mag in zijn elfde jaar als proftennisser dan nog altijd over een fluwelen touch beschikken, vorig jaar werd hij door menig jonge collega voorbijgestreefd.

Als er iemand is die dit jaar een record kan evenaren, dan is het Rafael Nadal. Niet geheel toevallig was het Rod Laver die hem gisteren de trofee in handen duwde, de Australische tennislegende die in 1969 als laatste speler vier grandslamtoernooien in één seizoen won. Op de vraag of Nadal in diens voetsporen kan treden, temperde de Spanjaard de verwachtingen gisteren vakkundig: „Niemand weet wat de toekomst brengt. Laten we daarom vooral bescheiden blijven.”