Oliesector niet extra belasten

ExxonMobil boekte in 2008 een recordwinst van 44 miljard dollar. Nu de rest van Amerika zucht onder de gevolgen van de economische crisis, maakt dat van de grootste particuliere oliemaatschappij ter wereld een aantrekkelijk doelwit voor de krap bij kas zittende regering-Obama. Tijdens de verkiezingscampagne heeft de president daar ook op gezinspeeld. Maar politici die het concern graag extra belasting willen laten betalen, moeten zich twee maal bedenken. Kijk maar eens naar de pijplijn van Exxons activiteiten. Het lijkt erop dat het concern zich in een langdurige structurele neergang bevindt.

De resultaten over het vierde kwartaal van de Texaanse oliereus geven een goed beeld. De inkomsten zijn met een derde gedaald tot 7,82 miljard dollar, als gevolg van de sterk lagere olieprijzen, een stijging van 11 procent van de kapitaaluitgaven en de onderzoekskosten, en lasten die verband houden met orkaanschade. Deze factoren maken echter deel uit van de normale gang van zaken bij de handel in een grondstof die onderhevig is aan grote schommelingen in vraag en aanbod.

Zorgwekkender is het onvermogen van het concern om de voorraden aan te vullen die het aan de grond heeft onttrokken. De productie van zogenoemde ‘olie-equivalenten’ van Exxon is ten opzichte van het laatste kwartaal van 2007 met 3 procent gedaald. Op jaarbasis bedraagt de daling zelfs een verbluffende 6 procent. Slechts een deel daarvan is terug te voeren op de onteigening van bezittingen in Venezuela.

De problemen van Exxon worden gedeeld door de andere grote oliemaatschappijen die niet in staatshanden zijn. Het is een hele opgave een traan te laten voor een concern dat ondanks zulke moeilijkheden 44 miljard dollar winst wist te boeken. Maar de daling van de olieprijs zal het probleem van het vinden van nieuwe voorraden vrijwel zeker zwaarder maken.

Als Algerije en Abu Dhabi over grote hoeveelheden oliegeld kunnen beschikken, is het politiek haalbaar om de buit te delen met buitenlandse ondernemingen. Maar als de prijs daalt naar een niveau waarop veel olie-economieën in de rode cijfers terechtkomen, wordt het een heel ander verhaal.

Dat ondermijnt het vermogen van Exxon en anderen om met regeringen overeenkomsten te sluiten over nieuwe voorraden. In combinatie met een lagere olieprijs en de nog steeds stijgende kosten van het oppompen van het zwarte goud, zullen toekomstige winsten daar de negatieve gevolgen van ondervinden. Dat geldt ook voor de belastinginkomsten van de Amerikaanse overheid en de miljarden aan dividenduitkeringen die de aandeelhouders ontvangen.

Het belasten van een bedrijf dat grote winsten boekt, terwijl de consumenten het zwaar hebben, kan makkelijk gescoorde politieke punten opleveren. Maar het op de korrel nemen van een onderneming die van vitaal belang is voor de nationale energieveiligheid, op het moment dat die duidelijke tekenen vertoont van een inzinking op de langere termijn, is onverstandig.

Rob Cox

Vertaling Menno Grootveld

Voor meer commentaaruit Londen:www.breakingviews.com