Negeer die scheppingsnonsens,Darwin heeft gelijk

Christelijke organisaties willen folders verspreiden tegen de evolutietheorie.

Het rationele tij moet in Nederland niet nog verder worden gekeerd.

Binnenkort ontvangt u, naast de gebruikelijke reclamefolders, een brochure waarin de aannemelijkheid van de evolutietheorie wordt betwist. Conservatief-christelijke organisaties als ‘Bijbel en onderwijs’ en ‘Schreeuw om leven’ proberen met deze folder ‘Schepping of Evolutie – wat geloof jij?’ het scheppingsverhaal als gelijkwaardig alternatief voor de evolutietheorie te positioneren.

De oplage van de folder zou zes miljoen stuks bedragen. Hij wordt verspreid rond 12 februari, de geboortedag van Charles Darwin. In hoeverre er daadwerkelijk zo’n groot aantal folders bezorgd zal worden is de vraag. Een recentelijk voornemen om miljoenen plastic foetussen als signaal tegen abortus te verspreiden, liep tot dusver ook op niets uit.

Toch staan dit soort initiatieven niet op zichzelf. Het rationele tij in Nederland lijkt de laatste jaren te keren. Zo is er voor het eerst in onze parlementaire geschiedenis een orthodox-christelijke partij vertegenwoordigd in de regering. In 2005 suggereerde toenmalig minister van Onderwijs Maria van der Hoeven op haar weblog dat ‘intelligent design’ (het geloof dat er een ‘ontwerper’ van wereld en heelal bestaat) ook moest worden onderwezen op scholen en dat we moesten „erkennen” dat de evolutietheorie „niet compleet” is. In 2007 ontstond er een relletje toen aan het licht kwam dat de EO regelmatig evolutieverwijzingen uit natuurdocumentaires van de BBC knipte.

Het volgende hoofdstuk in deze treurige geschiedenis zal dus het verspreiden van een folder vol onjuistheden zijn. Volgens de schrijvers van de folder ligt het maar net aan de bril die je opzet om naar de wereld te kijken. „U of jij hebt een keuze. Geloven wat de evolutietheorie vertelt over de wordingsgeschiedenis van de mens of geloven wat in de Bijbel staat”. Hoewel weinig mensen zich zullen laten bekeren door een kinderlijk geschreven pamflet, blijft het van groot belang dat wetenschappers, maatschappelijk geëngageerden en genuanceerde gelovigen zich uitspreken tegen dit soort nonsens.

De race is namelijk nog lang niet gelopen. Uit verschillende onderzoeken (o.a. van de Amerikaanse politicoloog Miller) blijkt dat Nederland in Europa laag scoort wat betreft de acceptatie van wetenschappelijke theorieën, waaronder die van de evolutie. Dit beeld past in een trend waarin mensen niet zo zeer vaker de kerk opzoeken, maar waarin mensen wél vaker hun eigen spirituele verklaringen zoeken voor de wereld om zich heen. Bevindingen van de wetenschap worden afgedaan met een „ach, daar geloof ik niet zo in”.

Dit is kwalijk, omdat alleen de wetenschap en de rede ons door de uitdagingen van de 21e eeuw kunnen loodsen. Regendansen, handoplegging of bidden tegen de klimaatverandering of de energiecrisis zullen weinig resultaat opleveren.

Het idee dat evolutie, net als het scheppingsverhaal een kwestie van geloven is, is simpelweg niet waar en misleidend. De hoeveelheid data die de evolutietheorie ondersteunt is inmens. We beschikken over een fossielenbestand dat ruim drie miljard jaar beslaat en waarin overduidelijk de ontwikkeling van soorten is terug te vinden. Moleculaire studies laten zien dat alle organismen DNA hebben dat overeenkomt, wat wijst op een gemeenschappelijke voorouder. Ook laboratoriumtests met bacteriën tonen aan dat evolutie plaatsvindt.

Er zijn dan ook geen serieuze natuurwetenschappers te vinden die twijfelen aan de evolutieleer. Het Discovery Institute, een instelling die fanatiek Intelligent Design bepleit, deed tien jaar over het verzamelen van 700 handtekeningen van wetenschappers die twijfelden aan de evolutietheorie. Ter vergelijking: Het kostte slechts vier dagen om ruim 8.000 biologen en geologen hun handtekening te laten zetten onder een steunverklaring voor de evolutietheorie. Dat was tijdens het Dover-proces in 2005, waarin ouders een school aanklaagden omdat deze Intelligent Design in de biologieles wilde onderwijzen.

Daarnaast is het overduidelijk dat een letterlijke lezing van het scheppingsverhaal – iets wat de initiatiefnemers achter de campagne bepleiten – niet vol te houden is. De wereld is niet geschapen in zes dagen, noch heeft de mens zich na de zondvloed over de wereld verspreid. De door de folderaars geschetste tegenstelling tussen belijdend christen zijn óf de evolutietheorie accepteren is een valse. Ontelbare christenen accepteren de evolutietheorie én nemen hun geloof serieus. Zij interpreteren de Bijbel met de kennis van nu.

Redenen genoeg om te blijven benadrukken dat wetenschap geen kwestie van geloven is. Het gaat om onderzoek en toetsing, het jarenlang aanbrengen van kleine verbeteringen en aanscherpingen in theorieën. Alleen zo komen we tot zo accuraat mogelijke kennis die ons hopelijk in staat stelt de toekomstige wereldproblemen op te lossen.

Coen Brummer studeert geschiedenis aan de Universiteit Utrecht. Hij schrijft zijn scriptie over Charles Darwin. André Weststrate studeert journalistiek aan de Hogeschool Utrecht.